Schouten uit grote zorgen over nieuwe derogatie

"Er ligt er nog een stevige opgave voor grondwater- en oppervlaktewaterkwaliteit die vrijwel landsbreed noopt tot ingrijpen", schrijft demissionair minister van landbouw Carola Schouten in een brief aan de Tweede Kamer. - Foto: ANP
"Er ligt er nog een stevige opgave voor grondwater- en oppervlaktewaterkwaliteit die vrijwel landsbreed noopt tot ingrijpen", schrijft demissionair minister van landbouw Carola Schouten in een brief aan de Tweede Kamer. - Foto: ANP

De waterkwaliteit in Nederland verslechtert, een eventuele nieuwe derogatie komt daardoor in gevaar.

Om de waterkwaliteitsdoelen van de kaderrichtlijn water en de nitraatrichtlijn te halen is een forse aanscherping van het beleid nodig. Demissionair minister Carola Schouten van landbouw uit in een brief aan de Tweede Kamer grote bezorgdheid over een eventuele nieuwe derogatie.

Nederland heeft de derogatie tot op heden verkregen op basis van inhoudelijke argumentatie dat deze verruimde normen voor dierlijke mest geen risico oplevert voor de waterkwaliteit. Sinds 2015 blijkt de waterkwaliteit echter te verslechteren.

Nieuwe derogatie ‘geen vanzelfsprekendheid’

“Er ligt er nog een stevige opgave voor grondwater- en oppervlaktewaterkwaliteit die vrijwel landsbreed noopt tot ingrijpen. In het licht van deze opgave, met daarnaast ook de opgave die de stikstofproblematiek met zich meebrengt, is het verkrijgen van een nieuwe derogatie voor de periode vanaf 2022 zeker geen vanzelfsprekendheid”, schrijft Schouten. Ze wijst erop dat de Europese Commissie ook steeds meer kijkt naar andere emissieroutes op de waterkwaliteit en dat droogte niet wordt beschouwd als verzachtende omstandigheid.

Meer stikstof en fosfaat in de bodem

Uit een analyse van de Nitraatrichtlijnrapportage blijkt dat er sinds 2015 weer meer stikstof en fosfaat in de bodem terecht is gekomen op landbouwbedrijven. “Sinds 2017 stijgt daarom de concentratie nitraat in het uitspoelings- en slootwater bij deze bedrijven. Ook blijkt dat de nitraatconcentratie in het bovenste grondwater onder landbouwbedrijven na 2017 in alle regio’s is gestegen. Daarbij wordt de Europese norm van 50 mg NO3/l gemiddeld overschreden in de löss- en zandregio”, schrijft Schouten.

De stijging komt volgens de minister door de droge zomers en door toename van stikstofgebruik. In de zuidelijke zand- en lössregio speelt de combinatie van uitspoelingsgevoelige teelten op uitspoelingsgevoelige gronden met diepe grondwaterstanden ook een belangrijke rol.

Fosforgehalte en nitraatgehalte

Wanneer wordt gekeken naar het fosforgehalte in oppervlaktewater wordt de norm vooral overschreden in Noord- en Zuid-Holland en Oost-Brabant, het nitraatgehalte in oppervlaktewater is vooral in Noord-Brabant en Limburg te hoog. De overschrijdingen bij oppervlaktewater komt door zowel rioolzuiveringsinstallaties, buitenlandse bronnen en de landbouw.

Hoewel er een beperkte verbetering zichtbaar is in de kwaliteit van oppervlaktewater, is er bij de waterkwaliteit in landbouwsloten volgens het ministerie sinds 2017 een duidelijke verslechtering te zien.

7e actieprogramma nitraatrichtlijn

Het ministerie van landbouw werkt momenteel aan het 7e actieprogramma nitraatrichtlijn. Dit moet voor het eind van het jaar worden goedgekeurd in Brussel. Pas daarna, in 2022, kunnen de onderhandelingen voor een nieuwe derogatie beginnen, aldus Schouten. De huidige derogatie eindigt dit jaar.

Vermaas
Mariska Vermaas Redacteur

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.