Slapeloze nachten kalkoenhouder door media-aandacht

02-12-2020 | |
Jelle en Marianne Bakker voor hun door natuur omgeven kalkoenenbedrijf dat volgens het stikstofmodel Aerius een relatief hoge stikstofdepositie heeft. - Foto: Koos Groenewold
IMG_BakkerJelleenMariannegro413392-002

Veel media-aandacht voor kalkoenhouder Jelle Bakker vorige week nadat het bedrijf verantwoordelijk werd gehouden voor onevenredig veel stikstofneerslag op natuurgebieden. Het bezorgt hem slapeloze nachten.

Kalkoenhouder Jelle Bakker heeft plannen om volgend jaar zijn kalkoenbedrijf verder te extensiveren door nog meer reguliere kalkoenen te verruilen voor Ster-kalkoen die voldoen aan het Beter Leven-keurmerk. Maar door alle commotie in de media over de stikstofbelasting van zijn bedrijf op omliggende natuur, twijfelt hij nu zelfs of hij zijn bedrijf nog wel wil voortzetten. “Ik heb slapeloze nachten van de zwartmakerij. We zijn boos en liggen te piekeren over de toekomst.”

Piekbelasters

Woensdag 25 november verschenen berichten in de media over berekeningen van het platform door onderzoeksjournalistiek Investico en De Groene Amsterdammer. Een kleine groep veebedrijven zou verantwoordelijk zijn voor onevenredig veel stikstofneerslag op natuurgebieden. En de Ermelose kalkoenenhouder spant volgens het onderzoek de kroon. Het bedrijf zou net zoveel stikstof uitstoten als de verlaging van de maximumsnelheid van 130 naar 100 km/uur in totaal aan besparing oplevert. En 61 keer zoveel als wat een ‘gemiddelde’ veeboer uitstoot.

De berichtgeving over de uitkomsten van dat onderzoek zorgde voor veel media-aandacht bij de kalkoenhouder. PowNews stond op de stoep voor een reportage. ‘Door deze kalkoenboer mag u geen 130 rijden!’

Stikstofmodel Aerius

Bakker reageerde op alle commotie op de lokale site Ermelo van Nu. En op Boerderij.nl. “Wij zijn één van de kleinste kalkoenbedrijven van Nederland met relatief de grootste ammoniakdepositie volgens het stikstofmodel Aerius. Dit komt omdat ons bedrijf zich middenin de natuur bevindt en ammoniak in de directe omgeving zou ‘neervallen’. Dit alles terwijl wij over de benodigde milieu- en natuurbeschermingswetvergunningen beschikken. Ons bedrijf bestaat al sinds 1986, al ruim voordat de stikstofwetten er kwamen en voordat er Natura 2000-gebieden bestonden”, zo schrijft hij onder meer.

Ammoniak kan überhaupt niet neerslaan, aangezien het oplost in lucht en water

Bakker meent dat het theoretische Aerius-model fundamenteel niet deugt. “Het is gebaseerd op de aanname dat ammoniak ‘neerslaat’ in de directe omgeving. Terwijl ammoniak veel verder door de wind gedragen wordt, wat de commissie Hordijk ook aangeeft. Ammoniak kan überhaupt niet neerslaan, aangezien het oplost in lucht en water.”

Economische belangen

Het artikel in de Groene Amsterdammer over het onderzoek van Investico heeft als kop: ‘Waar kalkoenen klokken, zwijgen de hijskranen’. Bakker: “Met deze kop wordt voor mij duidelijk dat het stikstofprobleem niet om de natuur draait, want de natuur is er niet bij gebaat om ammoniak te verruilen voor stikstofoxiden. Het stikstofprobleem draait wel om het op slot staan van de woningbouw, verkeer en industrie. Hier zijn enorme economische belangen mee gemoeid.”

Extensiever kalkoenen houden

De Ermelose kalkoenhouder had juist dit jaar plannen gemaakt om zijn bedrijfsvoering aan te passen. “We zijn vorig jaar begonnen met het deels omschakelen van ons bedrijf naar het Beter Leven-keurmerk. De kalkoenen krijgen dan meer ruimte, dus we gaan er in bezetting op achteruit.”

En dat terwijl Bakker al minder dieren houdt dan zijn milieuvergunning toestaat, doordat hij een 1-leeftijdensysteem toepast in plaats van het intensievere 2-leeftijdensysteem. “Als we kuikens hebben, fokken we die tot vijf weken leeftijd op in één stal. De drie andere stallen staan dan leeg.”

Door de overdekte uitloop, verplicht voor het Beter Leven-keurmerk, inpandig te maken, hoeft Bakker zijn milieuvergunning niet aan te passen.

Natuurgebied

Het kalkoenbedrijf ligt rondom in een natuurgebied. Bakker en zijn vrouw Marianne zijn daarmee begaan. Als hobby-imker levert hij samen met de imkervereniging een bijdrage aan het onderhoud van de hei. “Jaarlijks maaien we alle boompjes weg met de bosmaaier. Anders zou er van de hei weinig over zijn. Want plaggen gebeurt al dertig jaar niet meer.”

Het bedrijf doet ook aan agrarische verbreding met agrarisch natuurbeheer. “Afgelopen jaar zijn er nog 2.000 boompjes gepoot en met veel moeite door de droge zomer heen geholpen.”

Het bedrijf laat de kalkoenmest verbranden bij BMC Moerdijk, wat zo’n 427 MWh aan stroom oplevert. “Dit zijn ongeveer 105 huishoudens die door ons bedrijf van stroom worden voorzien. De as wordt verwerkt tot hoogwaardige meststof.”

Bedrijf op slot

Bakker vertelt dat zijn bedrijf jaren geleden op slot is gezet. “Andere boeren konden de afgelopen jaren investeren in luchtwassers om te groeien. Maar voor ons had dat geen zin. Sterker nog, de marktwaarde van ons bedrijf daalde enorm en het bedrijf werd zo goed als onverkoopbaar. Zelfs al zouden we luchtwassers toepassen, dan veranderen de emissiepunten. Nu hebben we uitstoot over de hele lengte van de stallen. Als we luchtwassers zouden plaatsen, hebben we uitstoot op één punt. Dat is ongunstiger voor de natuur rondom ons. Dan wordt er altijd een gebied rondom sterker belast dan in de huidige situatie en krijgen we geen nieuwe NB-vergunning.”

‘Snoeihard door de media gestraft’

“Er werd destijds gezegd: ‘Wat er zit, mag er blijven’, zodat er geen planschade uitgekeerd hoefde te worden. Alle boeren zeiden toen al: ‘Een vooropgezet plan. Over enkele jaren zijn deze bedrijven vervallen en onverkoopbaar en dan kunnen ze voor een appel en een ei opgekocht worden.’ Dit is inmiddels werkelijkheid geworden en wij worden daarbovenop nog eens snoeihard door de media gestraft.”

We zijn haast genoodzaakt te stoppen

Door alle media-aandacht komen de plannen van Bakker en zijn vrouw om de bedrijfsvoering aan te passen op de tocht te staan. “We zijn haast genoodzaakt te stoppen. De overheid laat de gebiedsuitwerking van de opkoopregeling voor bedrijven met een zware stikstofbelasting op de natuur, over aan de provincies. Maar Gelderland heeft laten weten boeren niet te gaan benaderen, want het is een vrijwillige regeling. Zogenaamd ‘vrijwillig’ dan, want met het mes op onze keel. Als het echt zo belangrijk is, willen ze ons vast wel redelijk compenseren. Maar daar lijkt de huidige regeling niet op.”

Desondanks denken Bakker en zijn vrouw erover om met de provincie in overleg te gaan. “We kunnen niet in deze onzekerheid blijven. Want die sloopt ons.”

Bijleveld
Hans Bijleveld Redacteur

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.