SovEcon: Graanbeleid bedreigt positie Rusland op tarwemarkt

Graanoogst in Rusland. Het land heeft deze week exportheffingen ingesteld op tarwe. - Foto: ANP
Graanoogst in Rusland. Het land heeft deze week exportheffingen ingesteld op tarwe. - Foto: ANP

Akkerbouwers in Rusland gaan veel minder graan verbouwen. Volgens marktbureau SovEcon komt dat door het exportbeleid van de overheid.

Rusland werd in 2017/2018 voor het eerst de grootste exporteur van tarwe in de wereld en bleef dat in de meeste jaren daarna. Het nam de koppositie over van de VS en de EU. Het is een gevolg van het beleid dat president Poetin begin deze eeuw inzette om de landbouwproductie drastisch op te voeren. Voor tarwe is dat uitstekend gelukt, getuige de vooraanstaande positie op de wereldmarkt.

Exportheffingen op tarwe, mais, rogge en gerst

Maar diezelfde Poetin dreigt dat nu te ondergraven, betoogt directeur Andrey Sizov van het Russische marktbureau SovEcon in een interview met het vakblad Millers Magazine. Rusland stelde 15 februari exportheffingen in op tarwe, mais, rogge en gerst en overweegt die langdurig in stand te houden.

Sizov: “Veel boeren gaan dan wat anders zaaien. Ik ben bang dat we dit najaar een substantiële afname van het areaal wintertarwe gaan zien. Dat zal een aanzienlijk kleinere oogst in 2022 opleveren. Rusland zal dan waarschijnlijk zijn nummer één plek op de wereldmarkt voor tarwe verliezen.”

Vergissing

Poetin wil met de heffing voorkomen dat graan en voedsel nog duurder worden in Rusland. Maar Sizov vindt de maatregel een grote vergissing, zegt hij in het interview. “De graanprijzen stegen sterk in Rusland vanwege de lage koers van de roebel. Dus begonnen consumenten geïrriteerd te raken en schreven brieven aan de minister van landbouw en de premier met het verzoek de markt te reguleren.”

De correlatie tussen voedselinflatie en grondstofprijzen, zoals oliezaden en graan, is erg laag

Daarom heeft de regering de heffingen en het exportquotum ingesteld om de inflatie te drukken, zegt Sizov. “Maar de graanprijzen hebben een verwaarloosbare invloed op de inflatie. De correlatie tussen voedselinflatie en grondstofprijzen, zoals oliezaden en graan, is erg laag. De belangrijkste oorzaak voor de weerstand tegen de hoge voedselprijzen is het feit dat het besteedbaar inkomen van de Russen de laatste jaren is gedaald.”

Russische tarweproductie daalt

Sizov verwacht dat de Russische tarweproductie sterk gaat dalen als de exportheffingen blijven bestaan in het nieuwe graanseizoen, dat 1 juli begint. “Onze meest recente prognose is een tarweoogst dit jaar van 77,7 miljoen ton. Dat is al aanzienlijk minder dan vorig jaar (85,9 miljoen ton). Als de exportbelastingen blijven, dan zullen de telers in het najaar veel minder wintertarwe gaan zaaien. Dat betekent een substantieel lagere oogst in 2022.”

Russische graantelers boos

De Russische graantelers zijn boos op Poetin, stelt Sizov. “Door de maatregelen zullen velen van hen 20% of zelfs 30% van hun inkomsten verliezen. Ik heb nog nooit ergens ter wereld zo’n grote inkomensoverdracht gezien van graantelers naar consumenten en de overheid, behalve in Argentinië.”

Helaas hebben de graantelers geen sterke lobby in Rusland, zegt Sizov. “Dat hebben de suikerproducenten wel en de veehouderijsector is ook erg invloedrijk. De veehouderij was de drijvende kracht achter het besluit om de export te beperken. De groentensector heeft ook een sterke lobby, maar de akkerbouwsector niet. Daarom kunnen dergelijke dingen gebeuren in Rusland. Het is een triest verhaal voor de graantelers.”

Engwerda
Jan Engwerda Redacteur

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.