Staatsraad: ‘Nieuwe blik nodig op fosfaatregels’

18-01 | |
Bart Jan van Ettekoven is voorzitter van de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. - Foto: ANP
Bart Jan van Ettekoven is voorzitter van de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. - Foto: ANP

De rechtspraak moet goed terugkijken naar de manier waarop boeren in de knel komen bij de fosfaatregelgeving.

Dat schrijft staatsraad Bart Jan van Ettekoven (voorzitter van de afdeling bestuursrecht van de Raad van State) in een reactie op het rapport Ongekend Onrecht in het Nederlands Juristenblad. Van Ettekoven is voorzitter van de bestuursrechters bij de Raad van State die oordelen over conflicten tussen burgers en de overheid. Het rapport Ongekend Onrecht leidde afgelopen vrijdag tot het aftreden van het kabinet Rutte-III.

Streng voor boeren

Van Ettekoven zegt dat individuele rechtszaken niet altijd de oplossing kunnen bieden voor ‘systeemfalen’. Over de fosfaatregels stelt hij: “Het ontbreken van een knelgevallen-regeling speelt ook in de zaken over het fosfaatrechtenstelsel, waar de wetgeving ook streng is en boeren het niet altijd van de wet moeten hebben (….).” Hij stelt dat boeren alleen met een beroep op het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens konden proberen iets aan hun knelsituatie te veranderen, maar dat dat hoogst zelden slaagde.

Maatwerk voor individuele gevallen

Net als bij de kindertoeslagen heeft de wetgever bij de uitvoering van het fosfaatrechtenstelsel weinig ruimte geboden aan de rechter voor maatwerk voor individuele gevallen. Daarbij komt dat het ministerie zich bij het College van Beroep voor het Bedrijfsleven tot het uiterste heeft ingezet om de interpretatieruimte zo klein mogelijk te houden. Er was nauwelijks tot geen ruimte voor maatwerk. Bij de beoordeling van zaken in de kinderopvangtoeslag heeft de bestuursrechter op enig moment gezegd dat de overheid maatwerk moest leveren, hoewel de wet daartoe aanvankelijk in de ogen van de rechter geen ruimte voor bood.

Bedrijven op achterstand

CDA-Kamerlid Jaco Geurts ziet een parallel tussen de kindertoeslagen en de fosfaatwetgeving. Volgens Geurts kan de invoering van het fosfaatrechtenstelsel in sommige gevallen ertoe geleid hebben dat bedrijven in de knel zijn geraakt. Hij noemt het voorbeeld van een boer die grond is kwijtgeraakt voor het algemeen belang, zoals de aanleg van een rondweg, en als gevolg daarvan minder fosfaatrechten kreeg. Geurts zegt nu signalen te krijgen dat door de fosfaatregels een aantal bedrijven mogelijk ten onrecht op een achterstand is gezet. “Ik wil geen valse hoop wekken, maar ik ga wel naar die dossiers kijken.”

Braakman
Jan Braakman Redacteur

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.