Stikstof als olifant in de Kamer

23-09 | |
PVV-leider Geert Wilders spreekt van een niet-bestaand probleem en ziet liever dat het geld dat aan stikstof- en klimaatmaatregelen wordt besteed, wordt ingezet voor het verbeteren van de koopkracht van burgers. Foto: ANP
PVV-leider Geert Wilders spreekt van een niet-bestaand probleem en ziet liever dat het geld dat aan stikstof- en klimaatmaatregelen wordt besteed, wordt ingezet voor het verbeteren van de koopkracht van burgers. Foto: ANP

Terwijl de koning uitgebreid aandacht had voor de grote bezorgdheid bij boeren, werd de stikstofcrisis geen onderwerp van gesprek bij de politieke beschouwingen.

Prinsjesdag 2022 was in vele opzichten anders dan anders. In plaats van vrolijke en vaak in oranje uitgedoste mensen, werd het straatbeeld nu gedomineerd door politie, omgekeerde vlaggen, gefluit en gejoel. De onrust in het land is enorm. Boeren en ook veel boze burgers maakten hun ongenoegen op een heel zichtbare manier duidelijk.

Tijd nemen voor uitwerking gebiedsplannen

Ook de troonrede van de koning was anders dan anders. Terwijl het normaal zoeken is naar één of twee zinnen die aan de landbouw worden besteed, was de situatie in de agrarische sector nu een van de hoofdonderwerpen van de troonrede. De koning zei dat het kabinet al het mogelijke doet om een breed draagvlak te krijgen voor de aanpak van het stikstofprobleem. Hij benadrukte daarbij dat halvering van de stikstofuitstoot onontkoombaar is, mede door de gerechtelijke uitspraken die er liggen. De opmerking van de koning dat het belangrijk is om komend jaar voldoende tijd te nemen voor de uitwerking van gebiedsplannen, wekt de suggestie dat er wat ruimte wordt geboden in het tijdpad voor de gebiedsplannen. Het ministerie zegt echter vast te houden aan de wettelijk vastgelegde datum van 1 juli 2023.

Vrijwel alle partijen noemden de stikstofcrisis wel, maar inhoudelijk werd er niet over gedebatteerd

Zo veel aandacht als er op Prinsjesdag was voor de boeren, zo beperkt was de aandacht tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen over de situatie in de agrarische sector. Het moet gezegd worden: vrijwel alle partijen noemden de stikstofcrisis wel, maar inhoudelijk werd er niet over gedebatteerd. Oppositiepartijen als PvdA, GroenLinks, Bij1, Volt en SP hekelen vooral het lage tempo van het kabinet om met een oplossing te komen. “Er is een grote zak geld, maar totaal geen duidelijkheid”, zegt PvdA-er Attje Kuiken.

“De stikstofcrisis werd maar vooruitgeschoven, waardoor de natuur aan het wankelen is en nu is Remkes aangesteld om de kolen uit het vuur te halen”, zegt Laurens Dassen van Volt. De partijen roepen op om snel met een nieuwe landbouwminister te komen. Tegelijkertijd keuren PVV, BVNL en JA21 het totale stikstofbeleid af. Eerdmans (JA21) spreekt van roekeloze stikstofplannen. “Door bureaucratisch mismanagement van onze Natura 2000-gebieden moeten duizenden boeren nu vrezen voor onteigeningen of het intrekken van hun vergunningen. Nederland verliest haar soevereiniteit op het gebied van de voedselproductie”, vindt Van Haga (BVNL).

Door bureaucratisch mismanagement van onze Natura 2000-gebieden moeten duizenden boeren nu vrezen voor onteigeningen of het intrekken van hun vergunningen

PVV-leider Geert Wilders spreekt van een niet-bestaand probleem en ziet liever dat het geld dat aan stikstof- en klimaatmaatregelen wordt besteed, wordt ingezet voor het verbeteren van de koopkracht van burgers. SGP pleit voor meer tijd en echt perspectief voor boeren. Volgens de partij blijkt bij de gesprekken onder leiding van Remkes dat de bestuurlijke en politieke logica van Den Haag vaak niet met de werkelijkheid van het boerenerf strookt.

Zo min mogelijk kwijt over stikstof

Coalitiepartijen kunnen het natuurlijk niet maken om de stikstofproblemen niet te noemen, nu het een van de grootste problemen is waar het kabinet mee te maken heeft. Schoorvoetend erkent VVD dat de aanpak wel erg langzaam gaat, maar is positief dat er nu stappen worden gezet. D66 slaat zichzelf op de borst: “We hebben met minister Van der Wal iemand die je met geen tractor omver krijgt”, zegt D66’er Jan Paternotte. “Eindelijk is die moedige en noodzakelijke keuze gemaakt.”
CDA herhaalt – op aandringen van PvdD – de spagaat waarin de partij zit. Hoewel de regeringspartij achter de stikstofaanpak staat, is voor CDA de einddatum niet heilig en hekelt de partij de technocratische aanpak met een stikstofkaartje.

Met een kabinet zonder landbouwminister, dat in afwachting is van het advies van Johan Remkes, wil de coalitie zo min mogelijk kwijt over de stikstofaanpak. PvdD stond tamelijk alleen om toch wat los te krijgen. Het stikstofdossier stond als een olifant in de kamer.

Vermaas
Mariska Vermaas Redacteur
Meer over


Beheer