Stikstofdoeljaar 2030 als totempaal

11-11 | |
Piet Adema, minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, en Christianne van der Wal, minister voor Natuur en Stikstof, tijdens het debat over het stikstofrapport van Johan Remkes. - Foto: ANP
Piet Adema, minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, en Christianne van der Wal, minister voor Natuur en Stikstof, tijdens het debat over het stikstofrapport van Johan Remkes. - Foto: ANP

De discussie over het al dan niet heilig verklaren of dogmatisch benaderen van het stikstofdoeljaar 2030 is een soort totempaal waar politici omheen dansen, maar het verandert niets aan het beleid.

47 keer is het doeljaar 2030 benoemd in het debat over het advies van Johan Remkes voor de stikstofaanpak. Is dat jaar nou heilig? Of moet je het vooral niet dogmatisch benaderen?

Heel even lijkt het alsof Johan Remkes de angel uit deze 2030-discussie had getrokken. Hij adviseert: zet het doel, stikstofhalvering in 2030 in de wet, maar vermeldt daarbij ook twee ijkmomenten. Als dan blijkt dat om inhoudelijke redenen 2030 toch niet haalbaar is, kan worden afgeweken. Ongeveer bijna precies, maar net niet, wat CDA-leider Hoekstra ook zei tegen het AD, afgelopen zomer: dat het jaar ‘niet heilig moest zijn’. Ook de linkse oppositie (en D66) is blij, want 2030 komt in de wet. Een stok achter de deur. De niet-stikstof-ontkennende rechterflank inclusief de overige drie coalitiepartijen ook, want er zit een uitwijkmogelijkheid in. Boerenorganisaties zijn ook blij: niemand is gehouden aan het onmogelijke, gelukkig.

Discussie laait op

Toch laaide de discussie vlak voor het Remkes-debat weer op. Minister Piet Adema is op toer in den lande en citeert voor een groep boeren vrij uit het rapport Remkes: als het natuurherstel op de goede weg is, kan het ook 2032, ‘33 of ‘34 worden.

Zijn uitleg van het advies van Remkes is voor GroenLinks en D66 reden om opnieuw een uitspraak van de minister te eisen: is 2030 nou heilig of niet? Adema houdt het bij verwijzing naar Remkes: 2030 komt in de wet.

Kunnen de ijkmomenten ook een reden zijn om de aanpak te versnellen? Na lang gesteggel en hulp van z’n collega-minister antwoordt Adema: ja, dat klopt. Hij krijgt een bedankje van GroenLinkser Klaver voor de geboden duidelijkheid. Einde discussie, zou je denken. Totdat de moties komen.

Deadline niet dogmatisch

Zowel BBB als JA21 willen de Kamer tot een uitspraak over 2030 verleiden. Ze passen daarbij eenzelfde trucje toe: neem de uitspraak van een ándere partij, dien die in als motie en kijk of de desbetreffende partij ook instemt. Kun je ze daar bij een volgend debat of op sociale media weer op bekritiseren ‘Waarom stemt u niet in met een uitspraak van uw eigen partij?’ JA21 wil dat de Kamer naar aanleiding van het Remkes-debat uitspreekt ‘dat de stikstofdeadline van 2030 niet dogmatisch moet zijn’. De motie wordt aangenomen, de coalitie behalve D66 stemt mee, net als de gehele rechterflank. Maar het heeft geen consequenties, want een ‘spreekt-uit-motie’ is de mening van de Kamer, waar het kabinet niet per se actie aan hoeft te verbinden. Dat is anders wanneer het een ‘verzoek aan de regering is’, zoals in de motie van BBB, waarin de uitspraak van CDA gebruikt wordt. En dan stemt de coalitie niet mee.

De discussie is een politiek spel, dat draait om het heiligdom, de totempaal 2030. En maar eromheen dansen. Het wetsvoorstel waarin het nieuwe doeljaar komt te staan, ligt er nog niet eens. Tot die tijd staat 2035 in de wet.

In College Tour noemt minister Van der Wal het gedoe naar aanleiding van de 2030-uitspraken van haar collega-minister Hoekstra ‘vliegen’, die alleen maar afleiden. Ze is meer van de pragmatische aanpak. Zonder dogma’s en heiligverklaringen, zou je bijna zeggen.

van Rooijen
Meer over


Beheer