Stikstofeffect sanering varkenshouderij onder vuur

Veel reuring over de effecten van de stoppersregeling varkenshouderij. Doordat de deelname tegen zou vallen, zou ook de stikstofwinst minder zijn dan gedacht. Hoe zit dat? Cruciaal is het uiteindelijke aantal deelnemers. En dat is nog niet bekend.

De stikstofwinst van de saneringsregeling varkenshouderij (SRV) zou veel minder zijn dan gedacht. Er doen mogelijk veel minder bedrijven mee en de norm voor stikstofneerslag (depositie) is te hoog ingeschat. Dat stelt EenVandaag op basis van onderzoek door het platform voor onderzoeksjournalistiek Investico. De stikstofopbrengst van de regeling zou daardoor veel te weinig zijn om woningbouw en grote projecten mogelijk te maken, zoals de bedoeling is van minister Schouten van LNV.

LNV geeft aan dat het vasthoudt aan de berekeningen van het PBL en RIVM. Bovendien is er nog voldoende stikstofruimte beschikbaar, ook als de ruimte uit de stoppersregeling tegenvalt, volgens een LNV woordvoerder. Het PBL wijst de aantijging dat het te optimistisch was van de hand.

Minder deelname

Volgens Investico doen hooguit 240 tot 250 bedrijven mee aan de stoppersregeling terwijl het PBL in april is uitgegaan van 361 bedrijven. Dat laatste cijfer is gebaseerd op de gegevens die eerder dit jaar beschikbaar waren, stelt het PBL. Eind juni was bekend dat 407 bedrijven in aanmerking kwamen. en dat er mogelijk een kwart niet definitief zou tekenen.

Een ander verschil is het gevolg van de lagere depositie die Investico hanteert. De onderzoekers gaan uit van een landelijke generieke norm: 7,3 mol N per hectare per kiloton ammoniak voor stallen, dat is gebaseerd op een ’handreiking met vuistregels’ van het RIVM.

Het PBL heeft een andere berekening van het RIVM gebruikt: 10,7 mol N/ha/jr op stikstofgevoelige natuur, gericht op de reductie in de concentratiegebieden Zuid en Oost. Alleen in die gebieden konden varkenshouders zich aanmelden voor de SRV.

Reductie pas volgend jaar bekend

Volgens de PBL-analyse van april dit jaar zou de SRV een stikstofreductie opleveren van ongeveer 8,5 mol per hectare. Daarvan heeft het ministerie van LNV inmiddels 6,4 mol ‘gebruikt’ voor de stikstofreductie die dit jaar nodig is voor woningen en grote projecten. Dat is inclusief de compensatie voor de krachtvoermaatregel voor melkvee die niet doorgaat. Volgens LNV is pas in het voorjaar van 2021 definitief duidelijk hoeveel stikstofwinst de SRV oplevert.

Rabobank betrokken

Het onderzoek wijst ook op de betrokkenheid van Rabobank bij de opzet van de SRV. De bank zou tot € 180 miljoen ontvangen vanuit de subsidieregeling, rekenen de onderzoekers van Investico voor.

Over die laatste aantijging is de bank niet blij. “Het gaat om leningen die anders ook afgelost zouden worden, maar nu alleen eerder. Dat is vaak zelfs nadelig voor ons als bank”, zegt een woordvoerder van Rabobank.

Ze wijst er in een eerste reactie op dat de bank een van de deelnemers was bij de opzet van nadrukkelijk alleen de eerste fase van de SRV. “Dat ging om de sanering van de sector en vermindering van de geuroverlast”, aldus de woordvoerder. Ze wijst er op dat de bank juist negatief adviseerde om stikstofreductie als doel op te nemen in de regeling omdat het ten koste zou gaan van het oorspronkelijke doel.

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.