Stoffenbalans en KringloopWijzer niet klaar voor klimaatbeleid

Eem melkveehouder bekijkt de kringloopgegevens van zijn bedrijf via de Kringloopwijzer. - Foto: Jan Willem Schouten
Eem melkveehouder bekijkt de kringloopgegevens van zijn bedrijf via de Kringloopwijzer. - Foto: Jan Willem Schouten

De afrekenbare stoffenbalans en de KringloopWijzer zijn nog niet klaar om op individueel bedrijfsniveau te kunnen worden ingezet en gebruikt om na te gaan of bedrijven aan de klimaatdoelstellingen voldoen.

De melkveehouderij, varkenshouderij en glastuinbouw zullen langs verschillende paden de klimaatopgave verwezenlijken. De afrekenbare stoffenbalans en de KringloopWijzer kunnen daar een rol in krijgen. Maar die systemen zijn nog niet klaar om op individueel bedrijfsniveau te kunnen worden ingezet en gebruikt om na te gaan of bedrijven aan de klimaatdoelstellingen voldoen.

Dat blijkt uit een brief aan de Tweede Kamer van demissionair landbouwminister Carola Schouten. Tegelijk met de brief stuurt de minister het rapport Individuele afrekenmiddelen klimaatopgave in de landbouw, dat is opgesteld door het Instituut voor Agrarisch Recht, Ecorys en Wageningen Economic Research. Dat rapport dateert van juli vorig jaar en is nu met een beoordeling van de minister naar de Kamer gestuurd.

Gegevens moeten betrouwbaar zijn

Het is volgens de onderzoekers nog niet eenvoudig om de overheid instrumenten te geven waarmee bedrijven kunnen worden gestimuleerd om de klimaatprestaties te verbeteren. De KringloopWijzer en de afrekenbare stoffenbalans zijn instrumenten die de veehouderij kan gebruiken, maar er zitten nog veel haken en ogen aan. Voor je een systeem kunt inzetten waarmee bedrijven zijn af te rekenen op hun milieuprestaties, moet wel zeker zijn dat de gegevens die worden ingevoerd ook betrouwbaar zijn. Bovendien moeten er regels zijn die de overheid in staat stellen iets af te rekenen.

KringloopWijzer

De KringloopWijzer is volgens de onderzoekers een instrument dat best als basis kan dienen om in de melkveehouderij de klimaatdoelen bij te houden en af te rekenen. De KringloopWijzer is al jaren in gebruik en de betrouwbaarheid van de gegevens wordt steeds beter, net als de nauwkeurigheid ervan.

Het ministerie, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland praten met de veehouderij over onder andere de manier waarop de overheid van de gegevens gebruik kan maken en hoe kan worden gewaarborgd dat de gegevens op individueel bedrijfsniveau ook kloppen. Zeker als er financiële belangen mee gemoeid zijn, kan de verleiding bestaan om onjuiste gegevens in het systeem in te voeren. Dat moeten worden voorkomen, vindt de minister.

Sanering varkenshouderij

In de varkenshouderij is het überhaupt de vraag of met de sanering al niet zoveel bedrijven stoppen, dat daarmee de klimaatdoelen voor 2030 zijn bereikt. Op dit moment wordt ingeschat dat de saneringsregeling een vermindering van de uitstoot van broeikasgassen oplevert van 0,3 Mton op jaarbasis. Dat is gelijk aan de resultaatverplichting van de varkenssector, zoals die in het klimaatakkoord staat. Er worden echter wel voortgaande gesprekken gevoerd om de broeikasgasemissie vanuit stallen en mestopslagen te verminderen.

Glastuinbouw

In de glastuinbouw spelen andere factoren een rol. Het bedrijfsleven is gestimuleerd om minder fossiele brandstoffen af te nemen en over te schakelen op elektriciteit. Maar de Energiebelasting en de heffing Opslag Duurzame Energie vormen een negatieve prikkel voor glastuinders om de CO2-emissie te verminderen door de inkoop van elektriciteit. De minister zegt dat aanpassing van de tarieven voor EB en ODE een zaak is van de ministeries van Economische Zaken en Klimaat en Financiën. LNV is daarbij wel betrokken.

Braakman
Jan Braakman Redacteur



Beheer