Succesvolle innovatie met feedback en controle

23-09 | |
Gremmen
Bart Gremmen Hoogleraar Ethiek in Levenswetenschappen, Wageningen University and Research
Foto: Bert Jansen
Foto: Bert Jansen

Vanaf het ontstaan van landbouw zijn innovaties erg belangrijk geweest.

Een recent voorbeeld is de emissiearme stal die ontworpen is om de stikstofuitstoot van de melkveesector te beperken. In emissiearme stalvloeren ontstaat minder ammoniak, omdat de urine niet bij de poep komt. Milieuorganisaties spreken dit op basis van wetenschappelijk onderzoek tegen en zijn naar de rechter gestapt. Twee weken geleden haalde de Raad van State een streep door de natuurvergunning van drie veehouders met een emissiearme stal.

Het principe van emissiearme stallen staat op het spel

De Raad stelt dat niet onomstotelijk vaststaat dat dit type stallen tot minder stikstofemissie leidt, en vindt om die reden dat er geen vergunning voor afgegeven had mogen worden. 20% van de melkveehouders heeft een emissiearme stal. De uitspraak beperkt zich echter tot twee typen emissiearme stallen, samen in totaal 5%. De Raad waarschuwt dat er mogelijk een precedentwerking is, want het principe van emissiearme stallen staat op het spel.

Als de boeren eenmaal hun vergunning hebben, is er niemand die dit controleert

Waarom is de stikstofemissie uit emissiearme stallen waarschijnlijk hoger dan waarvan in de regelgeving wordt uitgegaan? Dat komt omdat niet alle omstandigheden optimaal zijn. Zo moeten de dieren het juiste voer krijgen, moet de vloer meerdere malen per dag worden schoongemaakt en moet de vloer goed worden onderhouden. Als de boeren eenmaal hun vergunning hebben, is er niemand die dit controleert. Het gevolg is een gebrek aan prikkels voor boeren om hun emissiearme stalsystemen op een verantwoordelijke manier te gebruiken.

Stikstofemissie permanent meten

Ik vind dat het niet onzeker is of emissiearme melkveestallen in de praktijk doen wat ze beloven, zoals de rechters stellen, maar onzeker of melkveehouders er steeds voor zorgen dat de omstandigheden optimaal zijn. Wat ontbreekt, is een mogelijkheid om de stikstofemissie in emissiearme stallen te controleren en de boeren feedback te geven over de omstandigheden. Apparaten die permanent de stikstofemissie in de emissiearme stallen meten, zullen deze innovatie tot een succes maken.



Beheer