‘Tijd voor een eerlijke melkprijs’

30-11-2019 | |
Hoekstra
Vretende koeien aan het voerhek. Melkveehouders die nog geen KoeAlert hebben laten uitvoeren, riskeren een geschil met hun zuivelverwerker. - Foto: Anne van der Woude
Vretende koeien aan het voerhek. Melkveehouders die nog geen KoeAlert hebben laten uitvoeren, riskeren een geschil met hun zuivelverwerker. - Foto: Anne van der Woude

De melkprijs is nu lager dan 30 jaar geleden. Iedereen wil wat van de boeren, maar zorg eerst voor een eerlijke melkprijs, stelt Klaske Hoekstra.

Iedereen wil wat van de boeren, de veenweidevisie is nog volop in ontwikkeling, terwijl onlangs bleek dat er misschien wel een gigantisch nieuwe Natura 2000-claim boven ons hoofd hangt. Dan spreekt de politiek over warm saneren, nou volgens mij worden wij straks koud afgeserveerd en in de ijskast weggezet. Werkt de boer niet op vrijwillige basis mee, dan dwingt men het wel af op één of andere manier, of men maakt gebruik van de NZO (Nederlandse Zuivel Onderneming) door het inhouden van melkgeld om zo de boer die richting uit te duwen die de overheid wil. Gedeputeerde Douwe Hoogland van Friesland wil graag de landschapspijn wegnemen, maar verwijst meteen naar de zuivelcoöperatie FrieslandCampina die boeren zogenaamd beloont voor biodiversiteit en duurzaamheid.

Sigaar uit eigen doos

Nou leveren wij niet aan deze coöperatie, maar wij weten wel hoe dit werkt bij de melkfabrieken: men houdt melkgeld bij voorbaat in van alle leden. Leden die vervolgens voldoen aan de gestelde eisen, krijgen dan een paar cent extra uitbetaald, dus het is feitelijk een sigaar uit eigen doos.

Melkfabrieken moeten zich alleen bezighouden met het verwaarden van onze melk

In onze ogen geheel onterecht; de melkfabrieken horen zich hier helemaal niet in te mengen. Zij moeten zich alleen bezighouden met het verwaarden van onze melk. Zo moeten wij vanwege duurzaamheid de melkfabriek inzicht geven in ons energieverbruik om misschien een paar cent extra te krijgen, dat is toch ook van de zotte? Helemaal als jouw energieverbruik dan vergeleken wordt – zoals wij met een oude boerderij gebouwd in 1866 – met de hedendaagse bouw. Dat is appels met peren vergelijken.

Meerprijs natuurinclusieve landbouw

Op de vraag van ons aan gedeputeerde Johannes Kramer, een tijdje terug, wat de meerprijs is als je aan natuurinclusieve landbouw voldoet, was het antwoord: ‘niks, want daar was geen geld voor.’ Tevens gaf hij met betrekking tot het stikstofprobleem al te kennen dat de provincie niet van plan was om daar geld voor vrij te maken. Dus de boeren moeten alles maar ondergaan, worden op kosten gejaagd en worden er vervolgens niets wijzer van.

Ganzen boerenbezit?

Hetzelfde probleem doet zich voor met de ganzen. Provincie Friesland houdt die graag in stand. De jagers konden afgelopen jaar de geschoten ganzen niet kwijt, de poeliers wilden ze niet, dus dan blijft afvoeren naar Rendac over en de factuur mag de boer betalen. Telefonisch aan de gedeputeerde de vraag voorgelegd wat wij met de kadavers moesten en wie dan de factuur zou moeten betalen. Hierop was zijn antwoord dat de ganzen niet van de Provincie waren. Blijkbaar zijn de ganzen ineens een boerenbezit. Tevens is het eigen risico van de ganzenschade voor de boeren gestegen naar 20%. En dan maar mooie stukken in de krant dat het nieuwe provinciale beleid zijn vruchten afwerpt… tja als je op voorhand 20% minder schade uitbetaalt.

Inflatie van het melkgeld

Wat ik niet begrijp, waar is de inflatie van het melkgeld? Inflatie is een economisch proces waarbij geld minder waard wordt door het stijgen van de gemiddelde prijzen. De oorzaak hiervan is veelal de stijging van het nationaal inkomen of het stijgen van de geproduceerde goederen. Maar waarom gebeurt dit tot op heden niet bij het melkgeld? In een artikel van de Leeuwarder Courant van 31-03-1989 staat dat de Zuivelcoöperatie Twee Provinciën in Gerkesklooster een melkprijs uitbetaalde van 86,46 guldencent, omgerekend dus 39,23 eurocent.

Daar ligt in mijn ogen een taak van de overheid om dat eerst eens recht te zetten

Let goed op: dit was 30 jaar geleden! Als ik onze melkafrekening erbij pak en zie wat de gemiddelde uitbetaalde melkprijs is anno 2019, dan is dat 37,15 eurocent. Dat is dus ruim 2 eurocent minder dan 30 jaar geleden. Daar ligt in mijn ogen een taak van de overheid om dat eerst eens recht te zetten.

Gestegen kosten

De kosten om melk te produceren zijn de afgelopen 30 jaar voor ons wel gestegen. Daarom moesten de boeren wel aan schaalvergroting doen, puur om voldoende inkomen te genereren. De overheid heeft de afgelopen 30 jaar dit ook aangemoedigd. Boeren hebben de afgelopen 30 jaar enorm moeten investeren in dierenwelzijn, duurzaamheid, milieu, enzovoort en nu weer het stikstofverhaal.

De overheid creëert problemen, dat is wat er mis is

Deze investeringen zullen wel terugverdiend moeten worden. Als men nu meent dat het veel kleinschaliger zou moeten, dan is dit misschien mogelijk, maar dan moet de overheid vanwege het jarenlang gevoerde wanbeleid er wel voor zorgen dat de boeren die inkrimpen tenminste hun inkomen behouden, zodat ze aan hun betalingsverplichting kunnen blijven voldoen. De overheid creëert problemen, dat is wat er mis is, kijk naar de Natura 2000-gekte, veroorzaakt door ambtenaren die de lat zo hoog hebben gelegd dat nu de hele economie op slot zit.

Dit artikel is ook verschenen in de Leeuwarder Courant

Meer informatie over voorschotmelkprijzen van diverse zuivelbedrijven vind je op FoodAgribusiness.nl/markt



Beheer