Tijd voor realisme in de landbouwpolitiek

30-03 | |
Tutert
Wim Tutert Woordvoerder Landbouw en Natuur in de VVD-statenfractie Overijssel
Foto: Mark Pasveer
Foto: Mark Pasveer

De crisis in Oekraïne en de gevolgen daarvan werpen een nieuw licht op landbouw- en voedselbeleid, vindt Wim Tutert. De focus heeft te veel op duurzaamheid en onvoldoende op voedselzekerheid gelegen, betoogt hij.

We zijn wakker geschud uit de droom dat welvaart, veiligheid en voedselzekerheid de nieuwe natuurlijke toestand zou zijn in Europa. Het wapengekletter in Oekraïne heeft deze roze wolk ruw verstoord. De graanschuur van Europa staat in brand en de prijzen knallen door het dak. Ons nooit meer zorgen maken over kou, honger en tanks in de straten blijkt een utopie. Het ‘1939-gevoel’ bekruipt ons steeds meer. Deze nieuwe werkelijkheid vraagt om realisme in de landbouwpolitiek! Laten we van voedselzekerheid weer een prioriteit maken.

Te veel prioriteit bij duurzaamheid

De prioriteit heeft de afgelopen jaren mijns inziens te veel gelegen op duurzaamheid. Krimp van de veestapel en dierlijke productie lijkt onder de rook van oorlogsvuur en voedselonzekerheid een zeer onverstandig besluit. Nederland moet koesteren wat het aan landbouwgrond en boeren heeft en in plaats van ‘minder’ moet het allemaal wellicht wel ‘meer’ worden. We gaan nu toch geen € 25 miljard inzetten om duizenden hectares vruchtbare landbouwgrond uit productie te nemen. Laten we alleen grote natuurgebieden beschermen en spendeer de stikstofmiljarden op een verstandige manier.

Dit lijkt mij een hele onwenselijke situatie die volgens mij net zo’n sneue vertoning gaat worden als Defensie nu is

Voedselzekerheid is in het voorgestelde nieuwe Gemeenschappelijke Landbouwbeleid geen thema meer, terwijl het oorspronkelijke GLB daar juist voor was ingesteld. Nederland heeft een redelijk robuuste voedselvoorziening, maar hoe zit het straks als Nederland 20 miljoen mensen heeft en als de landbouwpolitiek op de ‘nieuwe’ lijn wordt voortgezet? Dat betekent dat we over 1,2 miljoen hectare landbouwgrond beschikken in plaats van 1,8 miljoen. Dit lijkt mij een hele onwenselijke situatie die volgens mij net zo’n sneue vertoning gaat worden als Defensie nu is. Ook daar is men uitgegaan van een roze wolk.

Prioriteitenlijst moet anders

We hebben ons gefocust op klimaat, biodiversiteit en het milieu en alleen op het eindpunt van zelfgekozen transities. Universitair hoofddocent Jeroen Candel schreef: Voedselzekerheid wordt gebruikt als politiek argument om verduurzaming te remmen. Met voortschrijdend inzicht moet het eigenlijk zijn: Duurzaamheid wordt gebruikt als argument om de voedselzekerheid af te remmen. Zijn klimaat, biodiversiteit en milieuproblemen verdwenen? Nee, de rangschikking op de prioriteitenlijst moet anders. Om alle problemen het hoofd te bieden moeten emoties, overtuigingen en ideologieën plaatsmaken voor realisme. Dat vraagt om een andere politiek. Dat wijst naar realpolitik. Om alle landbouwgerelateerde problemen op te lossen, moeten we wellicht naar een Europees realpolitik. Kringlooplandbouw vertaalt naar landelijk- en provinciaal beleid.

In eigen land houden

Oud-staatssecretaris Henk Bleker zij ooit: “Ik heb oudere boeren vaak horen zeggen, er moet eerst oorlog komen voor de politiek inziet hoe belangrijk boeren en landbouwgrond zijn.” En het lijkt erop dat Bleker hier behoorlijk raak schiet, om maar even in termen van oorlog te spreken. Kortom laten we ervoor zorgen dat we de voedselproductie in eigen hand houden en minder afhankelijk worden van anderen. Want anders lijden we te zijner tijd niet alleen kou, maar ook honger!

Lees meer over de gevolgen van de oorlog tussen Oekraïne en Rusland voor de food- en agribusiness



Beheer