Tomatenmarkt mist transparantie

Wageningse onderzoekers doken diep in de tomatenmarkt voor de vraag of duurzaam telen wordt beloond. Dat levert een interessant beeld op van de brede handelspraktijk voor veel telers.

In opdracht van minister van landbouw Carola Schouten beoordeelden onderzoekers van Wageningen Economic Research dat duurzaam tomaten telen wordt beloond. Voor biologische tomaten zijn de prijzen voldoende om de meerkosten te betalen. Voor gangbare tomatentelers waren de winsten in onderzoeksjaar 2017-2018 zo hoog dat meerkosten zijn betaald voor bijvoorbeeld PlanetProof. Een vaste vergoeding was er niet.

Telers weten niet wat prijs is van afnemer

Naast de hoofdconclusie schetste het rapport een aantal interessante beelden van de tomatenmarkt. Een van de uitkomsten van het onderzoek is dat telers de prijstransparantie in de keten laag noemen. Zo weet een grote meerderheid van de telers niet welke prijs zijn afnemer realiseert met zijn producten. Bovendien kunnen prijzen tussen telers sterk wisselen en zijn deze slecht voorspelbaar.

In het biologische segment is het iets duidelijker. Marktleider Nautilus Organics verkoopt vooraf 25% van de tomaten voor een vaste prijs. De overige 75% gaat in volumecontracten naar vaste afnemers waarvoor gedurende het jaar nog over de prijs onderhandeld wordt. De prijsverschillen tussen biologische telers zijn niet zo groot als bij gangbaar.

Annulering van contract komt voor

Relatief veel tomatentelers vinden hun positieve in de keten bovendien zeer zwak. Meer dan de helft van hen heeft weleens (soms of vaker) te maken gehad met een plotselinge of ongerechtvaardigde annulering van een bestelling of opzegging van contracten. Circa een derde van de telers heeft ‘soms tot vaker’ te maken met oneerlijke handelsprakrijken.

Toch lag de nettomarge voor telers van gangbare tomaten gemiddeld op 22% in 2017-2018. Dat handel op 0% uitkomt is ook deels te verklaren uit de coöperatieve vorm van veel tussenhandel.

Welk deel winkelprijs bestaat uit verkoopprijs?

De onderzoekers keken ook welk deel van de winkelprijs voor tomaten bestond uit inkoopprijs. De inkoopwaarde als percentage liep daar uiteen van 30% tot 90%. Het assortiment in de winkels is breed met tomaten in het basispakket (voor lage prijzen) en luxere segment en hogere prijzen en marges.

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.