Twijfels bij effect gerichte opkoop

07-12-2020 | Laatste update op 29-04 | |
Foto: Canva
Foto: Canva

Het is onvoldoende duidelijk of de gerichte opkoop van veehouderijen nabij stikstofgevoelige Natura2000-gebieden wel oplevert wat de overheid wil.

Bestuurskundige Hens Runhaar (Universiteit Utrecht en Wageningen Universiteit) en onderzoeker Wim de Haas (Wageningen Environmental Research) zeggen dat de opkoopregeling op een aantal punten tekortschiet en verbetering behoeft. De wetenschappers hebben hun analyse gemaakt op verzoek van de Tweede Kamer. De toets is gericht op de vraag of het Rijk wel voldoende aangeeft hoe wetgeving bijdraagt aan de maatschappelijke opgave. Runhaar en De Haas lichtten hun bevindingen maandag toe aan de Tweede Kamer.

Het is nu niet duidelijk geformuleerd welke doelen in welke gebieden moeten worden gerealiseerd

Begin november is de eerste tranche (€ 100 miljoen van de in totaal beschikbare € 350 miljoen) van de opkoopregeling opengesteld. Een van de aanbevelingen is om duidelijke afspraken met de provincies te maken over de te verminderen stikstofdepositie en de te verbeteren natuur. “Het is nu niet duidelijk geformuleerd welke doelen in welke gebieden moeten worden gerealiseerd”, aldus Runhaar.

Vrijwillige regeling

De wetenschappers zeggen niet dat de opkoopregeling niet werkt. Maar ze vinden dat er bij voorbeeld te weinig concreet is vastgelegd wat het doel is van de regeling, hoe wordt geborgd dat provincies eraan meewerken en waarom er gekozen is voor een vrijwillige regeling. Het is bijvoorbeeld niet duidelijk op grond waarvan het kabinet denkt dat een vrijwillig regeling werkt.

Evenmin is aangegeven waarom een verplichte of meer gerichte aanpak niet zou werken. Uit de regeling wordt niet duidelijk hoe bedrijven met een hoge stikstofdepositie gestimuleerd worden aan de vrijwillige regeling mee te doen.

Per Natura2000-gebied doelen stellen

De onderzoekers geven aan dat eerder onderzoek van Wageningen Environmental Research laat zien dat verplicht of meer gerichte opkoop doeltreffender zou kunnen zijn dan de aanpak waarvoor de minister kiest. Bij deze regeling is het doel de stikstofdepositie te verminderen, maar niet is duidelijk hoeveel die depositie moet worden verminderd. Runhaar en De Haas adviseren om per Natura2000-gebied aan te geven welk doel daar bereikt moet worden, wat daarvoor nodig is en wat de opkoopregeling daaraan bijdraagt.

In de regeling is ingebouwd dat er na de opkoop van de eerste tien bedrijven – en daarna na de eerste tranche wordt geëvalueerd. Daarna zal de tweede tranche van de regeling (eind volgend jaar) worden opengesteld.

Braakman
Jan Braakman Redacteur



Beheer