Uienteelt is opeenstapeling van problemen dit seizoen

In de uienteelt van 2020 stapelen de problemen zich op. Door de structuurproblemen en de droogte zijn er nu al te veel uitdagingen om een goede oogst te behalen, zegt Jaap Jonker van uienzaadbedrijf De Groot en Slot. Uienvlieg en trips slaan toe.

Op lichtere plekken – zoals het Brabantse zand, Noord-Limburg, Drenthe, Goeree-Overflakkee en de Noordoostpolder – staan de uien gemiddeld genomen wel goed. Ze staan beter dan uien op zwaardere grond, waar de natte winter de structuur heeft verpest.

Neerslag

De neerslag in de eerste helft van juni geeft vooral minder druk bij de telers, die daardoor even niet hoeven te beregenen in uien en aardappelen. Een bui van 10 millimeter regenwater is beter dan 20 millimeter uit een haspel. Hemelwater is veel schoner en dus beter voor de gewassen.

Lees verder onder de foto

Zaaiuien in de Noordoostpolder. De stand is mager.
Zaaiuien in de Noordoostpolder. De stand is mager.

De stand van de uien rondom de langste dag is: op echt goede percelen hebben planten netjes vijf à zes pijpen, maar veel percelen blijven hangen op twee of drie pijpen. Vaak zijn er door droogte en wegval te weinig planten per vierkante meter. “Wij worden dagelijks gebeld met vragen”, zegt uienspecialist Jaap Jonker. “Over de uienmineervlieg die in Zuidelijk Flevoland actief is, de uienvlieg die in de Noordoostpolder volop aanwezig is en over uien die niet willen groeien in het hele land”, somt hij op. “De oorzaken van groeiproblemen en plantenwegval zijn divers.”

Zout en vreterij

In een aantal probleemgevallen is door de droogte het zoutgehalte van het beregeningswater te hoog. De genoemde vreterij van plaaginsecten – trips zijn er ook alweer volop – speelt de teelt parten. Fusarium is ook aan de orde, vooral door het vele beregenen. Het is hier kiezen uit twee kwaden; of een matige stand door droogte of kans op fusarium door het koude water op de warme grond en stress bij de uienplant.

Lees verder onder de foto

Een kilometer verderop staat dit perceel. Een enorm verschil.
Een kilometer verderop staat dit perceel. Een enorm verschil.

In het kader van het warme, vochtige weer medio juni moet ook valse meeldauw goed in de gaten worden gehouden. “Er speelt veel en dat is niet vreemd, gezien de omstandigheden. Als je in de kluiten zaait, groeit het gewas niet goed. Door het verlies van de IC-coating wordt de druk van uienvlieg en andere insecten groter. Telers moeten vaker spuiten met insecticiden, wat minder effectief is dan de coating. Dat leidt tot frustraties.”

Niet gezaaid

Door de droogte is zo’n 250 hectare niet eens ingezaaid en pakweg 200 hectare wegens de slechte gewasstand uitgereden. Daarmee is de eerder verwachte lichte areaalgroei tenietgedaan.

Nog steeds worden uienpercelen uitgereden, waarmee de teelt dus wordt gestaakt, omdat er geen hoop is op een fatsoenlijke opbrengst. Dat speelt vooral in het Zuidwesten. Maar ook in Friesland en Zuidelijk Flevoland staan veel uienpercelen er niet best bij.

Lees verder onder de foto

Uienvlieg is een probleem dit jaar. Het wegvallen van de IC-coating is hier debet aan.
Uienvlieg is een probleem dit jaar. Het wegvallen van de IC-coating is hier debet aan.

Gemiddeld staan de Nederlandse zaaiuien heel matig, met daarbinnen grote verschillen. Juli en augustus zijn natuurlijk de groeimaanden. Als die maanden normaal verlopen, kan volgens Jonker de (lage) 48 à 49 ton van 2019 geëvenaard worden. Wordt het weer langere tijd droog, dan schieten de opbrengsten ook daar onder. Een normale gemiddelde opbrengst van 55 tot 60 ton per hectare zit er in elk geval niet in dit seizoen. Door het beregenen loopt de kostprijs wel op. Ook blijft het wortelgestel hierdoor oppervlakkig, waarmee het risico op problemen groter is.

Lees verder onder de foto

Structuurschade in de Noordoostpolder.
Structuurschade in de Noordoostpolder.

Oogst is begonnen

De eerste winterplantuien zijn gerooid. Niet altijd uit luxe; in sommige gevallen gaf witrot druk op de ketel. Voor de bodemgebonden schimmel nog verder door het perceel zou trekken, zijn de uien gerooid. Zulke percelen halen geen netto 30 ton per hectare. Andere percelen zitten op 30 tot 40 ton per hectare, met uiteraard hier ook wel uitschieters die naar 50 ton gaan.

Er is handel gedaan voor vroege overwinteringsuien voor € 30 per 100 kilo. Dat compenseert de lage opbrengsten. Dit zijn de hoogste prijzen die je hoort, want er is ook handel gedaan voor 20 en 25 cent voor een iets later oogsttijdstip; rond 1 juli.

Vroege voorjaarsplantuien staan vaak goed, die hebben nog van de regen geprofiteerd. Percelen die na half maart zijn geplant, staan door de droogte heel matig.

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.