Thom van Campen: ‘Transitie landbouw niet aan markt overlaten’

Thom van Campen (VVD) tijdens het vragenuurtje in de Tweede Kamer. - Foto: ANP
Thom van Campen (VVD) tijdens het vragenuurtje in de Tweede Kamer. - Foto: ANP

Thom van Campen (31) is de nieuwe landbouwwoordvoerder van de VVD. De liberaal zegt dat Nederland niet meer de luxe heeft om de transitie van de landbouw aan de markt over te laten.

U bent landbouwwoordvoerder. Wat is uw band met de landbouw?

“Ik ben niet geboren en getogen op het erf, maar ik ben opgegroeid in de Achterhoek, een omgeving die sterk wordt bepaald door de agrarische sector. Ik heb daardoor wel veel affiniteit met de sector.”

U bent inmiddels een paar weken bezig. Bent u al anders naar de sector gaan kijken?

“De sector is me niet vreemd. Maar waar ik me wel over verbaas is de enorme brij aan regels. Je moet bijna een wandelende wetbundel zijn om te kunnen ondernemen als agrariër. De sector staat voor een grote opgave. Het is geen overbodige luxe om bij het aanpakken van deze uitdaging ook de enorme regeldruk aan te pakken.”

Je moet bijna een wandelende wetbundel zijn om te kunnen ondernemen als agrariër

U pleit voor minder regels, maar tegelijkertijd dient u samen met diverse andere partijen een motie in om bij de vereenvoudiging van het mestbeleid toch meer opties open te houden. Dat leidt toch juist weer tot meer regels?

“In de contouren voor het nieuwe mestbeleid wordt scheiding gemaakt tussen grondgebonden bedrijven die eigen mest mogen gebruiken en niet-grondgebonden bedrijven die alle mest moeten verwerken. Die strikte scheiding is niet logisch als het gaat om het sluiten van kringlopen. Dan is het veel logischer om de derde route open te houden, zodat de mest op eigen bedrijf en via samenwerkingen in de regio gebruikt kan worden. We moeten proberen kringlopen te sluiten, maar wel in de praktische zin. Natuurlijk is mestfraude verwerpelijk en moet dat worden aangepakt. Maar laten we wel voorzichtig zijn met het maken van strenge regelgeving op basis van wantrouwen. Als de boer de ruimte krijgt om de mest en mineralen af te zetten bij een akkerbouwer in de buurt, is het nog de vraag of het nog zo interessant is om te frauderen. Dan neem je fraudeprikkels weg en creëer je een keten die toekomstbestendig is.”

Uw voorganger Helma Lodders sprak altijd met trots over de exportpositie van Nederlandse agrosector. Deelt u die mening?

“Ik deel de trots op de agrosector. We stellen hoge eisen in Nederland, maar dat leidt ook tot heel hoogwaardige producten waar we trots op zijn. De grootse exporteur zijn is geen doel op zich. Maar de toegevoegde waarde van de agrosector is wel belangrijk. Er zijn veel mensen in de totale agroketen die er hun brood mee verdienen.”

Is grootschalige export iets dat moet blijven?

“Het moet nooit een doel op zich zijn. Dat de landbouw nu voor uitdagingen staat, ontkennen ook maar weinig mensen. Maar stellen dat een sector die in decennia is ontstaan in twee jaar moet veranderen, doet ook geen recht aan de werkelijkheid. We moeten toe naar een landbouwsector waarin de boer een eerlijke prijs voor de producten krijgt. Daarbij kan de boer ook een rol spelen bij natuurbeheer bijvoorbeeld. Voor zo’n maatschappelijke dienst mag een boer ook iets terug zien.”

Stellen dat een sector die in decennia is ontstaan in twee jaar moet veranderen, doet ook geen recht aan de werkelijkheid.

VVD is toch een liberale partij, die alles het liefst aan de markt wil overlaten?

“Misschien hebben we dat de afgelopen decennia te veel gedaan. We zijn natuurlijk ongelooflijk hard door de rechter teruggefloten op het stikstofbeleid. Klassiek zou je als liberaal zeggen: de vrije markt moet zijn werk doen. Maar ik denk dat we die luxe niet meer hebben. Het is eerlijk ook te zeggen dat er ook echt wel een opgave ligt als het gaat om natuurherstel en helpen dat een boer zijn geld kan verdienen zonder dat het land op slot gaat. Dat is een verantwoordelijkheid van iedereen; niet van één sector. Dat moeten we samen doen. ”

Vermaas
Mariska Vermaas Redacteur



Beheer