Van Dellen: stikstof is juridisch probleem

Foto: Mark Pasveer -
Foto: Mark Pasveer

We hebben een juridisch probleem met stikstof, geen ecologisch probleem. Daar is Lubbert van Dellen heel stellig over op een bijeenkomst van de NMV.

“We hebben geen ecologisch maar een juridisch probleem met stikstof.” Dat is de stellige overtuiging van Lubbert van Dellen, commercieel directeur van Accon avm accountants en secretaris van het Mesdagfonds. Hij sprak maandagavond bij op een bijeenkomst van de NMV in Marum (Gr.).

In vogelvlucht gaat hij de historie van het stikstofbeleid langs om die stelling te bewijzen. Hij wijst er op dat de Habitatrichtijn al in 1992 is vastgesteld, en dat daar uiteraard jaren aan lobbywerk aan vooraf is gegaan. “Die lobby was al halverwege toen het melkquotum er nog niet eens was”, schampert hij. Waarmee hij maar wil aangeven hoe machtig de lobby van de natuurbeweging is.

Geschiedenis van het stikstofbeleid

Van Dellen schetst met flair de geschiedenis van het stikstofbeleid. Opvallend gegeven is de forse vermindering van de uitstoot door de landbouw, die tegelijk opgaat met de krimp van het aantal bedrijven bij gelijke of grotere productie – met de schaalvergroting dus.
Door investering en technologische ontwikkeling is de milieubelasting teruggedrongen. En volgens de spreker is dat ook de weg die het kabinet nog steeds voorstaat.

Kronkels en onbegrijpelijkheden

Hij toont ook de vele kronkels en onbegrijpelijkheden die er in het stikstofbeleid zitten. Zo is daar de grote vermindering van de uitstoot door de landbouw sinds 1990. En toch dat absolute verbod nu op elke kleine stijging, zelfs als die op den duur een vermindering tot gevolg heeft – de kern van het door de rechter afgeschoten PAS. Tegen het licht van de langetermijnontwikkeling is dat nogal vreemd en alleen te verklaren met puur juridische argumenten: het staat nou eenmaal in die Habitatrichtlijn.

Belang van datums en jaartallen

Wonderlijk gevolg van de juridische logica is ook het belang van datums en jaartallen. Veel Habitatgebieden zijn pas aangewezen in 2004. Alles wat toen al bestond, was oké, alles wat er nog bij kwam, moest via bijvoorbeeld saldering gecompenseerd worden. Dit geeft veehouders zonder NB-vergunning nu houvast. Hun bedrijf bestond meestal al lang op diezelfde plek, waardoor onderliggende rechten van toen nu nog als uitgangspunt kunnen dienen voor een nieuwe vergunning. Anders is het met bijvoorbeeld een akkerbouwer die na die tijd begon met een veehouderijtak. Die uitstoot is wél extra ten opzichte van voor de juridische geboorte van het natuurgebied.

Context: klimaatbeleid

Het stikstofbeleid kan niet los gezien worden van andere belangrijke onderwerpen die momenteel spelen, benadrukt Van Dellen. Hij doelt vooral op het klimaatbeleid. Een sigarendoosberekening leert hem dat daarvoor maar liefst 250.000 hectare nodig is de komende 30 jaar. Onder meer voor de aanleg van bossen (1% extra bos per jaar) en vernatting van veenweidegebieden. “Bij gelijkblijvende productie betekent dat dus: intensivering van de veehouderij.”

Er is een miljard euro voor landbouw toegezegd in het kader van het klimaatbeleid. Het is daarom niet toevallig, aldus de spreker, dat het kabinet zo snel extra geld voor het stikstofbeleid wist te vinden. De doelen liggen in elkaars verlengde, beide komen voor de landbouw neer op ruimte inleveren.

Mesdagfonds

Van Dellen is niet alleen adviseur, als bestuurder van het Mesdagfonds is hij in feite ook partij in de discussie. Af en toe spreekt hij dan ook als belangenbehartiger. “We (de landbouw) hebben een kleine lobby-achterstand in Den Haag”, constateert hij verschillende keren, met instemming van de zaal.

Depositie-onderzoek

Ook kan hij het niet laten om alvast een voorschot te nemen op de uitkomst van het depositie-onderzoek van het Mesdagfonds. Bedoeling daarvan is niet alleen depositie te meten, maar ook de herkomst van de neergeslagen stikstof te bepalen, komt het uit de veehouderij of van verbrandingsmotoren? “Dit onderzoek gaat niet opleveren dat het allemaal wel meevalt, wel blijkt in het buitenland dat de stikstof op natuurgebied in grotere mate afkomstig is van verbrandingsmotoren dan uit de landbouw.”

Nieuwe provinciale beleidsregels

Nuancering geeft hij ook. “Hoe dan ook is de agrarische sector een grote uitstoter.” Over de nieuwe provinciale beleidsregels is hij een stuk positiever dan over de vorige versie. En over de beperkingen van extern salderen (ammoniakrechten verkopen) is hij mild. Van Dellen is er niet rouwig om dat dit ‘cadeautje’ toch anders uitpakt dan sommigen hadden gehoopt. “Extern salderen kon onder het PAS ook niet, dat moet je niet vergeten. Ik wil de focus op intern salderen.”

Toch is er volgens hem al wel voorzichtige handel in de rechten. Hij spreekt van transacties in de regio’s Zwolle, Utrecht, en Almelo tussen bouwers en boeren. Daarbij geldt: “De duurste ammoniak zit bij natuurgebieden waar ook in de buurt gebouwd wordt.”

Oppewal
Johan Oppewal chef-redacteur
Meer over


Beheer