Volgende week geen nertsen meer in Nederland

Vrijwel alle nertsenbedrijven in Nederland hebben inmiddels geen dieren meer. Op de laatste vier bedrijven wordt nog gepelsd. De verwachting is dat dit eind deze week of volgende week wordt afgerond.

Dat betekent dat er vanaf dat moment in Nederland geen commercieel gehouden nertsen meer zijn. Dat zegt landbouwminister Carola Schouten tijdens de behandeling van het wetsvoorstel voor vervroegde beëindiging van de nertsenhouderij in verband met het coronavirus Covid-19. Schouten zegt dankbaar te zijn dat nertsenhouders meewerken en ook alle fokdieren pelzen.

Kritiek op nadeelcompensatie

Vanwege onzekerheid over het verbod op de sector en de nadeelcompensatieregeling besloten sommige bedrijven eerder om de moederdieren nog aan te houden, om de mogelijkheid om een doorstart te maken open te houden. Deze bedrijven hebben nu ook besloten al hun dieren te doden.

Schouten lijkt in de Tweede Kamer een ruime meerderheid voor de wet te halen. Dinsdag 1 december wordt definitief over de wet gestemd. Op de hoogte van de nadeelcompensatie en op het behoud van de stikstofruimte door de bedrijven is echter wel kritiek.

Geen stikstofwinst

Linkse oppositiepartijen vinden het een gemiste kans dat er geen stikstofwinst wordt geboekt met het beëindigen van de nertsenhouderij. “Wij vinden het niet te verteren dat nertsenbedrijven hun bedrijven straks opdoeken en ze de gratis gekregen vervuilingsrechten kunnen verhandelen op de markt. Waarom is er niet voor gekozen om twee crises in een keer op te lossen?”, vraagt Kamerlid Laura Bromet (GroenLinks) zich af.

Eerder wilde Schouten de stikstofruimte van nertsenhouders wel (deels) innemen, maar de Raad van State was hier zeer kritisch over, omdat er sprake zou zijn van rechtsongelijkheid. Het argument van het ministerie dat er een bijzondere situatie is, omdat bedrijven gecompenseerd worden met overheidsgeld, was voor de Raad van State onvoldoende grond.

De minister zag op de korte termijn geen andere mogelijkheid dan het artikel uit de wet te halen. Anders zou de wet te veel vertraging oplopen. Schouten wil dit voor de toekomst via een wijziging van de wet of een provinciale regeling dit wel mogelijk maken.

Verbod op nertsenhouderij niet vrijwillig

Bij de warme sanering varkenshouderij wordt de stikstofruimte van bedrijven wel toegeschreven aan de natuur. Dat komt omdat het een vrijwillige regeling is, legt Schouten uit. Het verbod op de nertsenhouderij is niet vrijwillig.

Op moties van GroenLinks en D66 om de stikstofruimte toch af te nemen en ten goede te laten komen aan de natuur reageert Schouten dat dit de wet kwetsbaar maakt. Dit kan leiden tot procedures bij de rechter, met onzekerheid voor ondernemers tot gevolg. Ook het corrigeren van de hoogte van de nadeelcompensatie met de waarde van de stikstofruimte, zoals SP-Kamerlid Frank Futselaar voorstelt, ziet Schouten niet zitten.

Kamer stelt vragen over nadeelcompensatie

Bij de behandeling van de wet blijken GroenLinks, SP, D66 en Partij voor de Dieren de nadeelcompensatie van in totaal € 130 miljoen te hoog te vinden. GroenLinks en D66 dienen ieder een motie in om het percentage ondernemersrisico te verhogen van de huidige 15% naar 20%. Dat zou beteken dat de compensatie voor ondernemers 5 procentpunt lager zou worden.

Minister Schouten zegt dat er een fair balance moet zijn tussen het compenseren van het beëindigen van een activiteit en dat er aan de andere kant ook geen sprake mag zijn van overcompensatie. Ze heeft daarom besloten om 15% ondernemersrisico aan te houden.

Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren) diende een amendement in om ervoor te zorgen dat de Tweede Kamer via een voorhangprocedure ook nog een zegje kan doen over de compensatieregeling. Die wordt nu in een Algemene Maatregel van Bestuur geregeld, die niet aan de Kamer hoeft worden voorgelegd.

Fok- en vervoersverbod door corona

Schouten ontraadde het voorstel, omdat ze vreest dat dit het traject van de wet vertraagt. Daarmee ontstaat ook het risico dat bedrijven alsnog besluiten opnieuw nertsen te gaan fokken. Nu nagenoeg alle bedrijven leeg zijn en er een vervoers- en fokverbod voor nertsen geldt, zou dit technisch ook niet mogelijk zijn. Schouten waarschuwt echter dat het fok- en vervoersverbod is ingesteld op basis van de coronapandemie. Wanneer er een vaccin tegen het coronavirus is, zou dit de juridische basis voor deze verboden kunnen wegnemen, waarmee bedrijven weer zouden kunnen herbevolken als het houdverbod nog niet van kracht is.

CDA en VVD pleiten voor compensatievoorschot

CDA en VVD willen dat nertsenhouders na de inwerkingtreding van de wet een voorschot krijgen op de compensatie, omdat ze dan geen inkomen meer hebben. Dit is volgens Schouten mogelijk.

Het versnellen van de sloop- en ombouwregeling blijkt niet eenvoudig. De regeling, waarvan het budget ongewijzigd blijft op € 32 miljoen, moet een nieuwe juridische basis krijgen door het vervroegen van het houdverbod. Daardoor moet het voorstel ook weer naar de Europese Commissie vanwege de staatssteunregelingen. Zolang de regeling er nog niet is, mogen bedrijven nog niet beginnen met het afbreken en slopen van de stallen en inventaris. Wel is ze bereid met provincies te spreken hoe het proces versneld kan worden en om de sloop al toe te staan voordat er zicht is op een vergunning.

Wet voor einde van het jaar door Kamers

De Tweede Kamer stemt dinsdag 1 december over de wet. Als de wet wordt aangenomen, zal de Eerste kamer deze in behandeling nemen. Het streven is dat de wet nog voor het einde van het jaar aangenomen wordt door beide Kamers.

Lees alle berichten over de nertsenhouderij

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.