Weidevogelbeleid na 45 jaar nog niet succesvol

14-12-2021 | |
Foto: Mark Pasveer
Foto: Mark Pasveer

Ambities en subsidies ten spijt: het landelijk weidevogelbeleid om de grutto te redden, werkt niet. De Algemene Rekenkamer maakt in haar dinsdag 14 december gepresenteerde rapport ‘Waar is de grutto?’ korte metten met het subsidiebeleid voor het behoud van de nationale vogel.

Al sinds 1975 doet het ministerie van Landbouw aan weidevogelbeleid, maar na 45 jaar zet de neergang van het aantal grutto’s en andere weidevogels onverminderd door. En dat ondanks de miljoenen subsidies en de inspanningen van boeren, natuurorganisaties, gebiedscollectieven en provincies. In de afgelopen 20 jaar groeide de geldstroom van € 4,2 miljoen in 2001 naar € 33,4 miljoen in 2020. In diezelfde periode daalde het aantal broedparen grutto’s tot de helft, van 60.000 tot 30.000.

Plas-dras

Volgens de Rekenkamer ontbreekt het de boeren niet aan inzet, maar kiezen ze het meest voor legselbeheer als maatregel om weidevogels te beschermen. ‘Helaas’ heeft de grutto daar niet veel aan. Andere maatregelen als hoog waterpeil en plas-dras, een onderwater gezet gebied waar de vogels kunnen rusten en foerageren, zetten meer zoden aan de dijk.

Meer sturen op beleid

Uit het onderzoek van de Rekenkamer blijkt ook dat er op veel kansrijke gebieden (85%) voor de weidevogels geen beheerpakket ligt. De minister zou volgens het rapport meer op beleid moeten sturen, zodat de boeren de kansen benutten om het aantal broedparen grutto’s weer te laten stijgen.

Ons land is belangrijk voor de grutto. Nergens in Europa broeden er zoveel als in Nederland. In totaal gaat het om 26.000 tot 33.000 broedparen, 90% van het totaal in Noordwest Europa.

‘’Het beschermen van weidevogels kost veel tijd en is meer dan het geven van subsidies”, pareert minister Schouten van LNV de kritiek. Ze vindt het rapport te eenzijdig. Ook wijst ze naar de provincies die sturen op kwaliteit van het weidevogelbeheer en op de tussenevaluatie van de leefgebiedbenadering van het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb), dat vanaf 2016 is ingevoerd. Het ANLb werkt, maar er is meer nodig om de grutto te redden, geeft ook Schouten toe.

Aanvalsplan Grutto

Of het door haar omarmde Aanvalsplan Grutto – tot 2027 stopt de overheid er bijna € 70 miljoen extra in – het tij gaat keren, valt volgens het rapport nog te bezien. Maar de tijd dringt. Want ook in 2021 werden er volgens de laatste cijfers van Sovon-Vogelonderzoek onvoldoende gruttokuikens groot om de huidige populatie in stand te houden.

Hoekstra
Tineke Hoekstra Freelance redacteur


Beheer