Westerhof: ‘Retail wil duurzaam geproduceerde bollen’

09-12-2020 | |
Henk Westerhof, voorzitter van koninklijke handelsbond voor boomkwekerij- en bolproducten Anthos. - Foto: Rene Faas
Henk Westerhof, voorzitter van koninklijke handelsbond voor boomkwekerij- en bolproducten Anthos. - Foto: Rene Faas

De retail is heel bepalend voor wat de bloembollensector produceert, legt Henk Westerhof van handelsbond Anthos uit. “Als die een duurzaamheidsbewijs eist dan hebben we er maar aan te voldoen, als we in dat kanaal willen leveren.” Op 1 januari heeft de duurzame afzetketen voor de bloembollen en vaste planten een eigen logo, een licence to deliver.

Het Platform Duurzame Handel Bloembollen en Vaste planten wordt op 1 januari 2021 een stichting, genaamd Sustainable Suppliers of Horticultural Quality Products. Met een logo kunnen de deelnemers zich in de markt onderscheiden.

Noodzaak

Henk Westerhof, voorzitter van Koninklijke Handelsbond voor Boomkwekerij- en Bolproducten Anthos, schetst de noodzaak van duurzame bloembollenproductie zeer duidelijk met een anekdote: “Tijdens een van onze bijeenkomsten vroeg een bloembollenkweker aan een inkoper van een tuincentrumketen waarom hij in vredesnaam volgens een certificaat zou gaan werken als het hem niets extra’s oplevert, maar hij er wel kosten voor maakt. Het antwoord was kort maar krachtig: omdat jouw producten anders niet meer in onze winkelschappen komen te liggen. En ook al was de kweker het er niet mee eens; het antwoord is volstrekt duidelijk.”

Hoe gaat het momenteel met de bloembollenafzet?

“Die loopt overwegend goed. Alleen de leliehandel heeft het moeilijk, omdat vraag en aanbod sterk uit balans zijn geraakt. Dat heeft een negatief effect op het prijsniveau. De uitbraak van COVID-19 heeft de lelie ook hard geraakt door de volledige lockdown in de belangrijkste afzetmarkten, waaronder China. Maar in de andere afzetsegmenten gaat het crescendo. Het gevolg van de coronamaatregelen; we blijven zoveel mogelijk thuis. Mensen willen het gezellig maken rondom huis en gaan de tuin in. Het cocooning-effect is zeer gunstig voor de verkoop van bloembollen, maar ook voor de boomkwekerijproducten, waaronder vaste planten.”

Maar door de coronacrisis stagneerde toch de bloemenhandel?

“In de bloemenhandel zien we inderdaad voorzichtigheid. Toen de eerste lockdown werd afgekondigd werden bloemen doorgedraaid, omdat de afzet was weggevallen. Dat was een harde klap. De sector kon weliswaar gebruik maken van het door de overheid ingestelde Sierteeltfonds van € 600 miljoen, maar desondanks kwam de klap hard aan. De coronacrisis heeft echter ook de veerkracht van de sierteeltsector aangetoond. Ondernemers halen eens goed adem en gaan weer over tot orde van de dag. Het ging gelukkig snel beter, want zoals gezegd: de vraag naar onze producten is er.”

Waar kopen mensen hun bloembollen?

“Bij de tuincentra en doe-het-zelfwinkels is het aanhoudend druk. Via mailorder gaat ook heel goed; wereldwijd wordt er veel via internet besteld. Daarnaast is de institutionele markt een grote klant van ons; gemeentes en provincies voor parken en ander openbaar groen. Wel is er enige twijfel of de overheden onverkort in de aanleg en het onderhoud van groen zullen blijven investeren, want zij hebben als gevolg van de coronacrisis ook financiële klappen opgelopen. Daar zit dus wat onzekerheid.”

En ’s lands grootste bloembollenproduct, de tulp. Wat verwacht u daarvan?

“Daar heb ik een goed gevoel bij. De binnenlandse handel in tulpenbollen is dit jaar goed verlopen, want ondanks de coronacrisis hebben de kwekers en de handelsbedrijven de rust in de markt bewaard en dat is zeker een compliment waard. Ongeveer 40% van de oogst wordt in Nederland gebroeid en het andere deel gaat naar het buitenland. Een deel daarvan vindt zijn weg naar de consument voor tuingebruik en een ander deel wordt overwegend gebruikt voor de productie van snijtulpen.”

De binnenlandse handel in tulpenbollen is dit jaar goed verlopen

“Zoals gezegd, de verkoop van voorverpakte tulpen loopt prima. Ook de signalen over de afzet van snijtulpen zijn goed. Door de onzekerheid van de pandemie verwacht ik dit jaar echter geen areaalgroei. Tulp blijft stabiel of krimpt licht en het lelieareaal neemt waarschijnlijk verder af. Onzekerheid over de nabije toekomst zorgt toch voor spanning op de markt en dus voorzichtigheid.”

Gaat een duurzaamheidslogo helpen bij de afzet van bloembollen, bolproducten en vaste planten?

“Handelsbedrijven die voorverpakte bollen aan de retail leveren, kregen steeds meer vragen op het gebied van duurzaamheid. De bloembollensector heeft een haat-liefdeverhouding met gewasbeschermingsmiddelengebruik. Er is veel kritiek op en dat heeft de retail aangescherpt in hun voorwaarden. Zij willen weten hoe een leverancier kan garanderen dat de bollen die straks bij hem in het schap liggen duurzaam geproduceerd zijn. Grote retailketens zoals Tesco en Aldi vragen daar wereldwijd specifiek om. Die bedrijven zijn steeds voorzichtiger en willen niet geassocieerd worden met producten die niet duurzaam zijn.”

“Daarom hebben wij als Anthos voor de handelsbedrijven een platform ingericht, geheel op vrijwillige basis. Want dit moet je vol overtuiging doen, anders niet. Om het duurzaamheidsbewijs te kunnen leveren is de handel echter wel afhankelijk van de producenten, die niet bij ons zijn aangesloten. Daarom hebben we voor de kwekers meerdere informatieavonden georganiseerd om ze bewust te maken van de noodzaak van certificering.”

Is er animo voor het platform voor een duurzame keten?

“Er zijn 20 handelsbedrijven ingestapt die samen 70 tot 80% van de wereldwijde afzet richting retail in handen hebben. Deze bedrijven hebben zich verplicht om 50% gecertificeerde bollen en planten in 2020 in te kopen, 75% in 2022 en 100% in 2024. Dat eisen deze inkopers dus van hun leveranciers, de bollenkwekers, zodat ze de retailer kunnen laten zien dat ze een duurzaam product leveren. Uiteraard zijn ze zelf ook gecertificeerd, via MPS-Florimark Good Trade Practices. Voor kwekers maakt het niet uit op welke manier zij zich certificeren. PlanetProof, MPS-ABC (milieucertificaat voor kwekers) of Global Gap, als ze maar een certificaat hebben. We moeten sowieso eens ophouden met al die verschillende labels, waarom niet gewoon één? Kennelijk is er goed brood in te verdienen, maar het zorgt alleen maar voor verwarring. Maar dat terzijde.”

We moeten eens ophouden met al die verschillende labels, waarom niet gewoon één?

“De deelnemers aan het platform richten zich op twee dingen; duurzaamheid en kwaliteit. Ze hebben ervoor getekend dat ze zich houden aan eisen op gebied van maatvoering, soortechtheid en bloeibaarheid. De controle wordt verzorgd door BQ Support. Zij kopen bij retailers in binnen- en buitenland willekeurig bollen en zetten deze op in hun monstertuin. Daar zien ze of de bollen bloeien en soortecht zijn. Als de kwaliteit niet voldoet dan wordt het handelsbedrijf daarop aangesproken. De opplant toont soms ook een generiek probleem aan. Zoals een paar jaar geleden bloemknopverdroging in de tulpen. Dat bleek te wijten aan de condities op het verkooppunt, waar de warmte tot uitdroging leidde.”

Wat is de meerwaarde van zo’n duurzaamheidslogo?

“De markt regeert! Voor voorverpakte bloembollen is dat voornamelijk de retail. Die wil een goed en duurzaam geproduceerd product. De primaire producent is er vaak niet happig op, want het levert geen extra geld op. Maar het gaat om je licence to produce en licence to deliver; wil je nog aan die retailers kunnen leveren, dan moet dat certificaat aan je product hangen. We zien nu dat 60% van het areaal gecertificeerd is, terwijl kwekers aanvankelijk niet wilden, omdat ze de meerwaarde er niet van in zagen.”

“De groei geeft vertrouwen dat dit de goede weg is. In 2018 was 8.500 hectare MPS-gecertificeerd, in 2020 11.500 bloembollen en een deel daarvan heeft ook het Global Gap certificaat. Global Gap kent een groei van 750 in 2018 naar bijna 7.000 hectare in 2020. PlanetProof heeft de meest strikte regels en met 12 aangesloten bollenkwekers en een areaal van 160 hectare klein.”

“We zijn in 2017 met het platform begonnen en je ziet dat de retail de duimschroeven aandraait. Daar moet je in de keten op reageren om mee te blijven doen. Zo kun je de discussie rondom gewasbescherming enorm afzwakken. Dit is promotie voor onze sector. Daarom gaan we dit logo overal terugzien, dat weet ik zeker. In catalogi, op verpakkingen en websites. Wereldwijd.”

Vos
Petra Vos Redacteur
Meer over


Beheer