Wie was de laatste persoon die u een hand gaf?

Vullings
Jan Vullings Hoofdredacteur
2020 was in allerlei opzichten een roerig jaar voor de landbouw en agrifoodsector, maar niets ontregelde zo sterk als de uitbraak van het coronavirus. - Foto: ANP
2020 was in allerlei opzichten een roerig jaar voor de landbouw en agrifoodsector, maar niets ontregelde zo sterk als de uitbraak van het coronavirus. - Foto: ANP

Natuurlijk, de centrale thema’s stikstof, gewasbescherming, droogte, klimaat, brexit en prijzen spelen ook in 2020, maar Covid19 domineert. Het coronavirus zet de wereld op slot. De afzet stagneert. Prijzen kelderen. Tegen de kerst slaat de paniek toe na een mutatie in het Verenigd Koninkrijk.

Aan het begin van 2020 is corona nog vooral een intern Chinese probleem. Een lockdown zoals in Wuhan is voor Europa ondenkbaar. Tot maart. Restaurants gaan dicht. Beurzen worden afgelast. Het overleg gaat via Zoom of Teams. Anderhalvemetersamenleving wordt het woord van het jaar. Het zegt genoeg. Wie is de laatste persoon die u een hand hebt gegeven?

Agrarisch inkomen daalt

Wageningen Economic Research raamt het gemiddelde inkomen uit land- en tuinbouwbedrijven dit jaar op € 54.000 per onbetaalde arbeidsjaareenheid; ruim een kwart minder dan 2019. De verschillen zijn dit jaar groter. Het maakt veel uit of je aan de supermarkten of aan foodservice (horeca) levert.

Het kabinet trekt honderden miljoenen uit voor steun aan gedupeerde aardappel- en siertelers en een handjevol tuinders. Kalver- en eendenhouders missen die slag. Tot grote frustratie. Zij moeten het doen met het algemene steunpakket. Die miljardenpot houdt ook veel bedrijven in de food- en agribusiness op de been.

Europa weer op slot

De tweede en derde golf beuken er opnieuw in. Niet alleen in Nederland. Europa gaat weer op slot, met een isolatie van het Verenigd Koninkrijk als sluitstuk van 2020. De afzet is al ontregeld, nu valt een belangrijke exportmarkt helemaal weg. De prijzen gaan verder onderuit.

Corona betekent ook het vroegtijdige einde van de nertsenhouderij. Uiteindelijk raken meer dan 60 bedrijven besmet. Schouten besluit tot het ruimen van álle bedrijven. Zij mogen niet meer herbevolken.

Probeer in dit corona-geweld de aandacht te vestigen op de nood op de primaire bedrijven. Farmers Defence Force wil het keurmerk Farmers Friendly afdwingen bij supermarktketens, met het terugsluizen van 3% van de omzet naar boeren. Net als in 2019 trekt FDF in december uiteindelijk zijn handen af van blokkade-acties bij distributiecentra. Deze acties gaan overigens wél door. Ook in 2021 staat de verdeling van de koek op de agenda.

Stikstof

Net als stikstof, vóór corona het nationale hoofdpijndossier. Na het klappen van het LandbouwCollectief in april is het chaos. Het Mesdagfonds en Stikstofclaim trekken de cijfers van het RIVM in twijfel, maar moeten na een tumultueuze presentatie erkennen dat de landbouw verantwoordelijk is voor ruim 40% van de stikstofdepositie.

Stikstof kost uiteindelijk toch ook LTO-voorzitter Marc Calon de kop. Minister Carola Schouten presenteert in mei een spoedwet om de bouw weer op gang te helpen. Veehouders moeten het gehalte eiwit in krachtvoer terugbrengen. Tot grote woede van alles en iedereen. Trekkers gaan weer de weg op. Bij het RIVM in De Bilt is een roerige demonstratie. Een juridische strijd strandt, maar Schouten trekt uiteindelijk in augustus de maatregel in. Vanwege de droogte is het eiwitgehalte laag en zou de stikstofwinst van de maatregel te klein zijn, is de uitleg. De sector haalt opgelucht adem, FDF viert een feestje.

Commissie Remkes

De commissie Remkes komt in juni met het eindadvies. Daarin staat onder andere dat de aanpak van stikstof strenger moet. Net voor de kerst krijgt Schouten in de Tweede Kamer een meerderheid voor haar Stikstofwet. De senaat mag er in het voorjaar van 2021 over oordelen.

2020 gaat ook in als het jaar van het trekkerkenteken. Het wetsvoorstel gaat – in tegenstelling tot de 15 jaar durende strijd – in een rap tempo door het parlement. Het zal nooit hardop worden gezegd, maar de inzet van trekkers als actiemiddel heeft hiertoe zeker bijgedragen.

Vullings
Jan Vullings Hoofdredacteur

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.