WUR: hogere prijs dekt kostprijs boer en tuinder niet altijd

03-05 | |
Voor de glastuinbouw wordt een grote inkomensdaling verwacht - Foto: Roel Dijkstra Fotografie
Voor de glastuinbouw wordt een grote inkomensdaling verwacht - Foto: Roel Dijkstra Fotografie

Akkerbouwers, melkveehouders en pluimveehouders moeten uit de kosten kunnen komen vanwege de hogere opbrengstprijzen, maar glastuinders en varkenshouders kunnen de hoge kosten vanwege de Oekraïne-oorlog niet dragen. Dat blijkt uit onderzoek van Wageningen Economic Research.

Sinds de oorlog in Oekraïne zijn veel prijzen gestegen: die van energie, voer, kunstmest en loonwerk, waardoor de kostprijs voor boeren oploopt. Tegelijk is de opbrengstprijs voor (voer)graan, melk en consumptieaardappelen is substantieel hoger. Het verschilt per sector of deze laatste stijging voldoende is om de kosten te dekken en een inkomen over te houden dat in de buurt komt van de cijfers van 2021.

De Wageningse onderzoekers concluderen dat de gestegen kosten niet per definitie leiden tot grote problemen op alle individuele bedrijven.

Energiekosten waren al hoog voor oorlog

Veel kostenposten, zoals energie, waren al hoog aan het begin van 2022, voordat Rusland begon aan de inval in Oekraïne. Ten opzichte van de gemiddelde prijs van 2021 zijn de voerprijzen in maart 2022 met 20% gestegen, de meststoffenprijzen met 130%, de loonwerkkosten met 5% en de elektriciteits- en aardgasprijzen met 60%. Bij een aantal sectoren zijn ook de opbrengstprijzen in het eerste kwartaal van 2022 ten opzichte van het gemiddeld niveau van 2021 gestegen. In de tuinbouw zijn de kosten voor energie van elektriciteit en aardgasprijzen ook afhankelijk van contractafspraken voor energie, aldus het onderzoek.

Hoe de impact van de oorlog landt op het bedrijf van de primaire producent verschilt tussen individuele bedrijven en sectoren: de meeste sectoren hebben een stijging van de opbrengstprijzen van zo’n 15% tot 20% nodig. Varkenshouders hebben in een pessimistisch scenario 35% meer opbrengst nodig om met het huidige kostprijsniveau het inkomen over 2021 te evenaren.

Akkerbouwers krijgen kosten gedekt

Voor akkerbouwers wordt de kostprijs waarschijnlijk meer dan gecompenseerd door de opbrengst, met stijgingen van de opbrengst van voertarwe en consumptieaardappelen. Zaaiuien leveren weliswaar minder op en over suikerbieten is nu nog weinig te zeggen. De verwachting is echter dat akkerbouwers ook in de meest pessimistische scenario’s rond handel en prijsontwikkelingen de extra kosten meer dan gedekt krijgen.

Dat geldt ook voor een gemiddeld pluimveebedrijf in zowel de eier- als vleestak, stelt Wageningen Economic Research vast. In de melkveehouderij zal dat ook het geval zijn, als de prijsstijging van 20% voor de melk standhoudt.

Grote inkomensdaling glastuinbouw

Voor de glastuinbouw wordt een grote inkomensdaling verwacht: na een stijging van opbrengstprijzen in de eerste twee maanden van 2022 is er na de start van de oorlog en de daarmee gepaard gaande sancties, een daling van de opbrengstprijzen. De verwachting is dat de opbrengstprijzen gedurende de rest van het jaar onvoldoende zullen zijn om de sterk gestegen kosten te kunnen compenseren.

Het onderzoek maakt deel uit van een reeks onderzoeken in opdracht van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit naar de impact van de oorlog op de land- en tuinbouw. Minister Henk Staghouwer wil in een volgend onderzoek ook weten wat de impact is op de voedingsindustrie en de visserij. Voor deze laatste sector zijn nog niet voldoende gegevens beschikbaar, schrijft de minister aan de Kamer.

Lees meer over de gevolgen van de oorlog tussen Oekraïne en Rusland voor de food- en agribusiness

van Rooijen


Beheer