Zonnepanelen op staldak kunnen niet uit zonder SDE

Subsidie voor het saneren van een asbestdak is er niet meer. Een mogelijkheid is om bij het saneren meteen zonnepanelen te installeren en daar SDE-subsidie voor aan te vragen. Dit vult een financieringsgat.

De subsidiepot voor het saneren van asbestdaken is al even leeg en een alternatief is voorlopig nog niet in zicht. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat onderzoekt of het mogelijk is om een zakelijk asbestfonds op poten te zetten.

Fonds voor particulieren

Voor particulieren is eenzelfde fonds sinds maart dit jaar al gestart. In totaal is er 100 miljoen beschikbaar van het Rijk en provincies. Bij de start van het fonds, in maart, waren de provincies Utrecht, Drenthe, Noord-Holland, Gelderland, Overijssel al aangesloten.

Ook de Tweede Kamer trekt zich het lot van asbestdakeigenaren aan. Vlak voor het zomerreces werd een motie in de Kamer aangenomen waarin de partijen vragen om een landelijke dekking van het asbestfonds.

Vlak voor het zomerreces werd een motie in de Kamer aangenomen waarin de partijen vragen om een landelijke dekking van het asbestfonds

Bedrijfspanden

Voor eigenaren van bedrijfspanden met een asbestdak, dus ook voor boeren, is het een ander verhaal. 80% van de oppervlakte aan asbestdaken in Nederland ligt op daken van agrarische bedrijven. Het kabinet zei in de zomer dat ze bezig is met het onderzoeken naar een juridische mogelijkheid om zo’n zakelijk fonds op te zetten. Sowieso worden gelden uit dit fonds uitgegeven als lening, het bedrag moet worden terugbetaald. De overheid heeft ook gevraagd of banken bij willen dragen aan het fonds.

De subsidiepot voor het saneren van asbestdaken is al even leeg en een alternatief is voorlopig nog niet in zicht

Onderdeel aanpak asbestdaken

Het instellen van het fonds is onderdeel van de aanpak van asbestdaken. Vorig jaar stemde de Eerste Kamer een wetsvoorstel voor een verbod op asbestdaken per 2025 weg, waardoor er nu geen wettelijke basis meer ligt om de asbestdaken te verwijderen. Toch wil het Rijk graag van de asbestdaken af, vanwege het gezondheidsrisico van de oude asbestdakplaten.

Asbest eraf, zonnepanelen erop

Al jaren adverteren bouwbedrijven en installateurs met de dubbelslag asbest eraf, zonnepanelen erop. Provincies hebben er verschillende varianten van en subsidieregelingen voor bedacht. In Groningen en Friesland loopt een dergelijke regeling nog altijd. Het heet SamenZONderasbest en is gestart in 2019. Dakeigenaren in beide provincies kunnen zich nog altijd aanmelden om mee te doen.

Postcoderoos

De proef werkt daarnaast met de postcoderoosregeling. Dit is geen subsidie, maar een belastingmaatregel. Onder de naam ‘regeling verlaagd tarief’, is de postcoderoosregeling in het leven geroepen om burgers te stimuleren om collectief te investeren in zonne-energie. De regeling biedt 15 jaar lang vrijstelling van energiebelasting over de zonne- of windenergie die de deelnemers in een project gezamenlijk opwekken. De zonnepanelen hoeven niet op de daken van de deelnemers te liggen, maar wel in de buurt. Als boer kun je het staldak ter beschikking stellen. Particulieren binnen het eigen postcodegebied en alle aangrenzende postcodegebieden, kunnen zich aanmelden bij de energiecoöperatie.

Al jaren adverteren bouwbedrijven en installateurs met de dubbelslag asbest eraf, zonnepanelen erop

Terugleversubsidie

De postcoderoosregeling stopt per 1 januari 2021. Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat kiest voor een terugleversubsidie, die binnen de postcoderoos zal gelden. De energiebelasting moeten de deelnemers dus wel weer betalen. Deze nieuwe regeling wordt ook breder, want ook particuliere coöperaties die geen zonnepanelen willen leggen, maar liever investeren in een windmolen, kunnen gebruik maken van de terugleversubsidie. Energiecoöperaties krijgen dan een vergoeding per opgewekte kWh. Die moeten ze zelf onder de deelnemers, particulieren meestal, verdelen. De subsidietarieven worden jaarlijks vastgesteld die voor coöperaties, dat bedrag geldt dan voor 15 jaar.

‘Gratis panelen’ door samenwerking

Verzekeraar Univé is dit najaar begonnen met het saneren van asbestdaken en het nieuwe dak vol te leggen met zonnepanelen. Met gesloten portemonnee voor de boer. Uiteindelijk hoopt Univé met de propositie ‘Duurzame Zekerheid’ 13 miljoen vierkante meter aan asbestdaken te kunnen saneren, dat is een derde van alle huidige asbestdak-locaties in hun klantenkring. De panelen en bijbehorende installatie blijven eigendom van de coöperatieve verzekeraar, van de opbrengsten van de elektriciteit wordt het nieuwe dak betaald.

Gerjan Berenbroek in Haaksbergen (Ov.) is vorig jaar met Univé in zee gegaan en nu liggen er 2.300 zonnepanelen te blinken op het dak van de stal en bijgebouwen. - Foto: Hans Prinsen
Gerjan Berenbroek in Haaksbergen (Ov.) is vorig jaar met Univé in zee gegaan en nu liggen er 2.300 zonnepanelen te blinken op het dak van de stal en bijgebouwen. - Foto: Hans Prinsen

‘Een hoekje asbest’

Bij Gerjan Berenbroek in Haaksbergen heeft Univé als eerste het dak aangepakt. De melkveehouder melkt zo’n 200 koeien en had nog ‘een hoekje met asbest’, waar hij wel van af wilde, maar nog geen financiering voor had om dat te saneren. Nu is 2.400 m2 asbest gesaneerd, en liggen er geïsoleerde dakpanelen op liggen.

Windmolen

Ook een ander verouderd dak, zonder asbesthoudende platen, is vervangen, dus Berenbroek heeft 3.200 m2 nieuw dak. Vorig jaar is hij met Univé in zee gegaan en nu liggen er 2.300 panelen te blinken op het dak van de stal en bijgebouwen. Opbrengst: ruim 600.000 kwh per jaar.

De melkveehouder is tevreden met de gang van zaken, hij hoefde er geen geld in te steken. “En met de SDE-subsidie is het nu financieel ook aantrekkelijk,” vertelt Berenbroek. “Zonder subsidie hadden ze het denk ik ook niet kunnen doen. We maken zelf geen gebruik van de stroom die de zonnepanelen opwekken, dus zijn we bezig met een windmolen. Dus opnieuw SDE aanvragen, daarvoor krijgen we naar verwachting zo’n 8 cent per kWh. Voor de stroom van de zonnepanelen is dit volgens mij 10 cent. Dat maakt nogal verschil.”

Met de SDE-subsidie is het nu financieel ook aantrekkelijk

Gerjan Berenbroek, melkveehouder in Haaksbergen (Ov.)

Univé regelt aanvraag SDE

De aanvraag voor SDE, net als die van de vergunning voor het vervangen van het dak, regelt Univé. Voor de verzekeraar is het aantrekkelijk om het asbest van hun klanten te saneren. De kosten worden gedekt door de stroomopbrengst. Tegelijk zijn er minder risico’s die Univé als verzekeraar moet dekken. Bij brand in een gebouw met asbestdakbedekking, kan het asbest immers vrijkomen met alle gevolgen van dien.

350 zakelijke aanmeldingen

Univé is nu bijna 4 maanden bezig met het project Duurzame Zekerheid en heeft nu zo’n 350 zakelijke aanmeldingen. Behalve boeren kunnen ook andere bedrijven zich aanmelden. Inmiddels zijn er 5 objecten waarvan het dak zo goed als klaar is voor oplevering. Op 50 andere locaties zijn de voorbereidingen in volle gang. Ook zijn er al zo’n 90 SDE-beschikkingen binnen. De komende tijd verwacht de verzekeraar nog meer projecten naar een volgende stap te kunnen zetten, omdat er binnenkort weer een nieuwe subsidieronde (SDE++) start.

Subsidie belangrijk om project rond te rekenen

De subsidie is voor Univé een belangrijk aspect om het project rond te rekenen. De verzekeraar houdt er ook nog rekening mee dat nog een derde van de aanmeldingen af kunnen vallen, omdat niet overal de netcapaciteit voldoende is om alle zonnepanelen aan te sluiten. Dit probleem is al langer bekend bij de netbeheerders. Een oplossing is de aansluiting te verzwaren, maar dat is een hele operatie. Vooral projecten met een grote opbrengst, zoals een zonne- of windpark vragen veel van het net en moeten soms wachten tot er voldoende netcapaciteit beschikbaar is. Dat betekent dat in sommige regio’s de komende 5 jaar geen nieuwe aansluitingen kunnen komen. Ook relatief kleine systemen kunnen daardoor niet worden aangesloten.

Essent

Energieleverancier Essent startte in 2019 een vergelijkbaar project als Univé, volgens hetzelfde principe. Het saneren en vervangen van asbestdaken is een grote investering, waar de boer geen rendement uithaalt, ziet Essent. Tegelijk zoekt de energieleverancier naar ruimte om groene energie op te wekken. Dus saneert het bedrijf het asbestdak en legt zonnepanelen op het dak. De stroom is voor de energieproducent. Na 20 jaar vervalt het opstalrecht dat Essent op de panelen en installatie heeft. De hele installatie is dan voor de (grond)eigenaar. Klant zijn van Essent is niet verplicht, stelt de energieproducent. Wel hanteert Essent een aantal eisen: zo wil het bedrijf het liefst een dakoppervlak van 4.000 m2, moet de netcapaciteit voldoende zijn en de dakconstructie stevig genoeg om de panelen te kunnen dragen.

Regionale Energie Strategie

Op provinciaal niveau wordt de Regionale Energie Strategie uitgewerkt en ingevuld. Het Rijk heeft deze overheidslaag bezwaard met het doel om in 2030 een groter percentage groene energie op regionaal niveau op te wekken. Dat betekent uiteraard het aanwijzen van locaties voor windmolens, eventueel zonneparken of biomassacentrales, maar ook het financieren daarvan. Provincie Overijssel is hierin voorloper. Het fonds heeft sinds de start in 2012 al bijna 200 miljoen euro geïnvesteerd in energiebesparing, productie van hernieuwbare energie en technologische innovatie. In 2023 wil de provincie 20% van de energiebehoefte op een duurzame manier produceren. Het uiteindelijke doel is energieneutraal zijn in 2050. Ook dit fonds is een lening en geen subsidie.

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.